Αυτοπροσωπογραφία

UGO  FOSCOLO

(1779 - 1727)

"Ο Ugo Foscolo (Ούγκο Φόσκολο), ήταν διάσημος Ιταλός ποιητής. Γεννήθηκε στην Ζάκυνθο στις 26 Ιανουαρίου 1779. από πατέρα Βενετσιάνο, τον Αντρέα Φόσκολο, που εκείνη την εποχή υπηρετούσε σαν υπάλληλος στα Ιόνια νησιά και από μητέρα Ελληνίδα, τη Ζακυνθινή Διαμάντω Σπαθή.[...] Ανάμεσα στα λογοτεχνικά έργα που άφησε  ο Φόσκολο, το αριστούργημά του θεωρείται "Οι τάφοι", ποιητική σύνθεση κλασικίζουσας ρομαντικής μορφής. "Οι επιστολές στο Γιάκοπο Όρτις" (1802), "Οι Χάριτες", (1812), και οι τραγωδίες του "Αίας" (1811) και "Ριτσιάρντα" (1813)".

Παρατίθενται δύο ποιήματα του διάσημου Ιταλού ποιητή.

Αυτοπροσωπογραφία

Αυλακωμένο μέτωπο, βαθιά
μάτια, όψη τολμηρή, μαλλί πυρό,
χείλι άλικο παχύ, δόντι λαμπρό
κι άσπρο, όμορφο λαιμό, στήθος φαρδύ,
κυρτό κεφάλι. Η φορεσιά μου απλή,
σκέψη, πράξη, γοργές, βήμα γοργό.
Ανθρώπινος, πιστός, ειλικρινής:
ενάντιά μου όλα, ενάντιά τους κι εγώ!
Κάποτε αντρείος στη γλώσσα, και πολλές
φορές στο χέρι. Μελαγχολικός,
συχνά μόνος. Μα πάντα σκεπτικός.
Παινώ, πλούσιος κάκιες κι αρετές,
το σωστό, μα πάω όπου η καρδιά κλίνει -
μόνο ο Άδης θα μου δώσει τη γαλήνη!      (σελ. 2022)

                            *****

Στο θάνατο του αδερφού Τζοβάνι

Μια μέρα, αν πάντοτε φυγάδας δε γυρνώ
εδώ και κει, θα μ' εύρεις καθισμένο
στον τάφο σου αδερφέ μου να θρηνώ
της νιότης τον ανθό σου το χαμένο.

Η μάνα, της ζωής της το στερνό
το βήμα, σέρνοντας το κουρασμένο,
μιλάει για με, με το κορμί σου τ' αδειανό
κι από μακριά αν το χέρι απελπισμένο
απλώνω, την πατρίδα μου να χαιρετίσει,
νοιώθω εχθρική τη θεϊκή βουλή να μένει,
με πίκρα που και σ' είχε ποτίσει.

Αυτό μοναδικά η ελπίδα μου προσμένει:
κάποτε ο ξένος τα οστά μου να γυρίσει
στη μητρική αγκαλιά, την τόσο πονεμένη.   (σελ. 2036)

 Ugo Foscolo     (Ούγκο Φόσκολο)

..........................................................................................................................................................
Από τη "Νέα Παγκόσμια ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ", Ρίτας Μπούμη - Ν. Παππά, τόμ. Ε΄, σελ.2019.

Επιγραφή σε μια πόρτα

TUDOR  ARGHEZI

 (Τούντορ Αργκέζι),

Tudor Arghezi (Τούντορ Αργκέζι, 1880 - 1967)".
Ο μεγαλύτερος σύγχρονος Ρουμάνος ποιητής. Γεννήθηκε στο χωριό Γκόρζ, στην αριστερή όχθη του ποταμού Όλτ. Στα 1947 τιμήθηκε με το Εθνικό Αριστείο Λογοτεχνίας, που το αστικό καθεστώς του το είχε αρνηθεί, και στα 1965 εκλέγεται επίτιμος πρόεδρος της Ένωσης Ρουμάνων Συγγραφέων, ενώ τον ίδιο χρόνο, τη μέρα των γενεθλίων του, 21 Μαΐου ο ποιητής παρασημοφορείται από τον πρωθυπουργό Κίβου Στόικα με τα ανώτερα Ρουμανικά παράσημα.
      "Ο Tudor Arghezi έδωσε ένα λυρικό έργο γνήσια ρουμανικό, τεχνικά εφευρετικό, ισορροπημένο, μεστό από στοχαστικό λυρισμό, απλότητα, πρωτοφανέρωτη πρωτοτυπία και τολμηρό λεξιλόγιο. 

      Έργα του: " Ταιριασμένες κουβέντες" (1927), "Άνθη της μούχλας" (1931), "Βραδυνό βιβλιαράκι" (1935), "Με κλειστό στόμα" (1943)."

Ακολουθούν δύο ποιήματα.       

         Επιγραφή σε μια πόρτα

Καλό κατευόδιο, σαν φεύγεις, συνοδειά

να λάμπει δαχτυλίδι στο δεξί σου,

κανένας δισταγμός, θλίψη καμιά,

τράβα μπροστά με τόλμη κι αγωνίσου.

Σαν έρχεσαι, το βήμα φτερωτό,  

στη φιλιά η στενοχώρια σου να μείνει,
τι πρέπει σου το σπιτικό
και η γενιά σου πάντα αγαπημένη.

                        *****

                 Ήταν;   Ήταν;

Λένε και λένε για ένα βασιλιά...
Πώς;  Πότε;  Ποιος; έψαχνες και ρωτούσες.
Ένα σπυράκι αλεύρι του ζητούσες
μέσα σε μύλου τη γυροβολιά.

Για έργα του καμιά καταλαλιά.
Κι όλο και περισσότερο απορούσες.
Άγανα του σταριού μόνο κρατούσες
σκιά, κουρνιαχτό, μούχλα παλιά.

Από λαό και σόι και καιρό
αποδιωγμένος, κρύα πέτρα, απ' όταν
ακόμα ζούσε, πάντα κυνηγιόταν.

Ήταν;  Δεν ήταν;  Μένει να το βρω.
Έφυγε και για πάντα έχει φύγει
από τη χώρ' αυτή που αχλύ την πνίγει.

Tudor Arghezi    (Τούντορ Αργκέζι)

.....................................................................................................................................................
Από την "Νέα Παγκόσμια  ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ", Ρίτας Μπούμη - Ν. Παπά, τόμος Ε΄,
σελ. 2404 & 2412. Εκδόσεις "Διόσκουροι" - Αθήνα.

Σονέττο

ΠΕΝΤΕ  ΟΥΚΡΑΝΟΙ  ΠΟΙΗΤΕΣ

 Олена Криштальська   

(Ολένα Κριστάλσκα)

Олена Криштальська (Ολένα Κριστάλσκα) είναι από την Ουκρανία, Ποιήτρια και συγγραφέας.
Οι dromoi logotexnias, παραθέτουν ένα ποίημα της σε μετάφραση Paweł Krupka με τίτλο... 

Σονέττο

Της γης η ευφυΐα έγινε φαρμάκι

Όσο γυρνά χλωμιάζει και σαπίζει,

Τον εαυτόν της δεν αναγνωρίζει,

Φτωχό κυλά τ’ ακάθαρτο ρυάκι.

Μόνο το νέο φεγγάρι ψηλά

Στο πανηγύρι πόσο τρέχει, δες.

Μπροστά του τα κορίτσια σαν αυγές

Τα πρόσωπά τους κρύβουν ντροπαλά.

Κι όμως το θέαμα δεν θα το χαρεί

Ο άνθρωπος που όλο προσπαθεί

Στους ουρανούς ψηλά να ησυχάσει.

Και την λεπτή απροστάτευτη φύση

Ωσάν κλωνάρι σπάει και λυγίζει

Το άπληστο του στόμιο να χορτάσει. 

Олена Криштальська    (Ολένα Κριστάλσκα)

                                 

                           ***

Μετάφραση του Paweł Krupka  (Πάβεου Κρούπκα) 

Η σιωπή

  
Ігор Ольшевський

(Ίγορ Ολσέφσκι)

Ігор Ольшевський (Ίγορ Ολσέφσκι), είναι Ουκρανός ποιητής. Οι dromoi logotexnias φιλοξενούν ένα ποίημά του σε μετάφραση  Paweł Krupka  

Η σιωπή 

Η σιωπή – είναι χρυσάφι 

μα όχι όταν 

επιβάλλεται. 

Η σιωπή – είναι χρυσάφι 

μα όχι όταν 

παρασιωπείται η Αλήθεια. 

Η σιωπή – είναι χρυσάφι 

όταν σιωπούν τα πεδία μάχης 

και μόλις ακούμε να μας ψυθιρίζει 

η Αγάπη...

Ігор Ольшевський     (Ίγορ Ολσέφσκι)

                                ***
Μετάφραση του Paweł Krupka     (Πάβεου Κρούπκα)

Δέν ξέρω να κολυμπώ

Ольга Ляснюк

(Όλγα Λασνιούκ)

Είναι ποιήτρια από την Ουκρανία. Ακολουθεί ένα ποίημά της σε μετάφραση Paweł Krupka με τίτλο..

Δεν ξέρω να κολυμπώ

στον βυθό του ποτηριού
βαθία λύπη
κι εγώ δεν ξέρω να κολυμπώ

ενώ εσύ μου δένεις το δακτυλίδι

και μου λες ότι είναι

το σωσίβιο μου

και μου λένε

ότι στα μάτια μου

άγγελοι πλένουν τα φτερά

και μου λένε
ότι στα μάτια μου
όλα τα δαιμονάκια έχουν βουλιάξει

και μου λένε

ότι μοιάζω μ’ ένα ρυάκι

αλήθεια

είμαι ένα ψάρι

που δεν ξέρει να κολυμπά

Ольга Ляснюк (Όλγα Λασνιούκ)

                     ***     

Μετάφραση του Paweł Krupka     (Πάβεου Κρούπκα) 

Ο λόγος

Микола Мартинюк   

(Μικόλα Μαρτινιούκ)

Микола Мартинюк   (Μικόλα Μαρτινιούκ), είναι ποιητής από την Ουκρανία. Το ποίημα που ακολουθεί είναι μεταφρασμένο από τον Paweł Krupka

Ο λόγος

Εν αρχή ην ο λόγος...

Κι ην ο λόγος σαν Θεός...

Και ούτε διάστημα ούτε χρόνος

Ούτε φυλακή...

Ο αγιασμός.

Κι ην προς του Θεού ο λόγος...

Κι η αλήθεια αενάως ζει.

Και μας εμπνέει αναλόγως

Ως άλλους λόγους έχουν βρει...

Κι ην ο λόγος σαν το νεύρο...

Σαν τον ιδρώτα – αλμυρός...

Δεν ταίριαξε στον κόσμο, βλέπω...

Ανγός και επίσης

Πονηρός.

Κι ην ο λόγος σαν το δάκρυ...

Και τρομερός σαν τη βροντή...

Γελούσαν μάλλον εκεί στην άκρη.

Κλαίγανε όμως και πολύ.

Κι ην ο λόγος ο δικός μας...

Κι ην ο λόγος εν αρχή...

Σαν της ζωής η φυλακή.

Κι ήν ο λόγος...

Και εστί...

Микола Мартинюк   (Μικόλα Μαρτινιούκ)

                         ***
Μετάφραση του Paweł Krupka   (Πάβεου Κρούπκα) 

Για να σε βρω

  Петро Коробчук  

(Πετρό Κοροπτσούκ)

"Петро Коробчук  (Πετρό Κοροπτσούκ), γενήθηκε 14 Φεβρουαρίου 1956 στην Ουκρανία. Είναι ποιητής, μεταφραστής και κριτικός λογοτεχνίας.

Από το 2005 είναι Μέλος της Εθνικής Ένωσης Συγγραφέων, καθώς και της Ένωσης Συγγραφέων της Ουκρανίας από το 1997." 

Για να σε βρω 

τί με νοιάζει για όλο το χρυσάφι

και το ασήμι στον ουρανό

θα έπαιρνα την τσάντα και το σακάκι

και θα κινούσα για να σε βρω

τιμώ τον άνεμο της νοσταλγίας

και το μονοπάτι μακρινό

αν δεν μου δίναν την τσάντα το ίδιο

θα ξεκινούσα για να σε βρω

για να σε βρω

Петро Коробчук       (Πετρό Κοροπτσούκ)

                                  ***
Μετάφραση του Paweł Krupka   (Πάβεου Κρούπκα)

"ΚΤΟΝΙΑ - ΑΥΤΟ"

ΕΛΕΝΗ  ΚΑΡΑΣΑΒΒΙΔΟΥ

Διδάκτωρ Νεοελληνικής Φιλολογίας Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης

Οι dromoi logotexnias, φιλοξενούν δύο ποιήματα της Εξαίρετης συγγραφέα και ποιήτριας Ελένης Καρασαββίδου

"ΚΤΟΝΙΑ - ΑΥΤΟ"

Κι η σφαίρα βγήκε βίαιη
απ' το μυαλό
-βαθιά-
και χώθηκε στην κάνη.

ΔΡΟΜΟΣ

Η Ιθάκη σε ξεγελά κάθε μέρα.
Η τέχνη να την ξεγελάς κι εσύ
Χωρίζει ευσύνοπτα
Την ιερή του Δημιουργού θλίψη
Απ' του παραδομένου την Μιζέρια.
Ρει.

Ελένη  Κρασαββίδου

.......................................................................................................................................................
Από το Λογοτεχνικό Περιοδικό "ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ  ΖΩΗ" ,σελ. 136, Απρίλης - Μάης - Ιούνης 2017.

Το πλοίο

Giosuè Carducci

(Τζοζουέ Αλεσάντρο Τζουζέπε Καρντούτσι)

Ο Giosuè Alessandro Giuseppe Carducci,   (Τζοζουέ Αλεσάντρο Τζουζέπε Καρντούτσι), Βραβείο Νόμπελ 1906, γεννήθηκε   27 Ιουλίου 1835 στο Βαλ ντι Καστέλλο της Τοσκάνης,  και απεβίωσε  16 Φεβρουαρίου 1907.  ήταν Ιταλός ποιητής ο οποίος θεωρήθηκε ένας από τους μεγαλύτερους της Ιταλίας. Η επίδρασή της ποίησής του ήταν τόσο σημαντική, που χαρακτηρίστηκε ως ο ανεπίσημος εθνικός ποιητής της σύγχρονης Ιταλίας. Τα ποιητικά του έργα είναι τα εξής: Ρίμες (1837), Ύμνος στο Σατανά (1863), Λέβια Γκράβια (1871), Νέα Ποιήματα (1872), Βάρβαρες ωδές (1877), Νέες βάρβαρες ωδές (1882), Σονέττα (1883), Νέες Ρίμες (1887, Τρίτες βάρβαρες ωδές (1889), και Ρυθμοί και Ρίμες (1899).

                                                          *

Ακολουθεί ένα ποίημα του Νομπελίστα Ιταλού ποιητή με τίτλο..

Το  πλοίο

Πλέει μόνο το καράβι μου μέσ' από τις κρωξιές

Των αλκυόνων σε νερά που θύελλα συνταράζει

Και το τυλίγει μάνητα κυμάτων, αστραπές,

Των κεραυνών ο πάταγος, δίχως ποτέ ν' αράζει.

Στις πια χαμένες στρέφουν, ωστόσο, ακρογιαλιές

Οι θύμησες με πρόσωπο που απ' τα δάκρυα στάζει,

Κι οι ελπίδες νικημένες απαύδησαν κι αυτές

Χτυπιούνται πάνω στο κουπί που δεν κρατά και σπάζει.

Όμως, στην πλώρη ολόρθο το βλέμμα μου κοιτά

Τον ουρανό, τη θάλασσα κι ενώ σφυρίζει τρομερός

ο άνεμος και τρίζουν τα κατάρτια, δυνατά:

"Κωπηλατείτε αδιάκοπα! Όλοι σας στα κουπιά του.

Απελπισμένοι σύντροφοι. Για το λιμάνι εμπρός

Της λησμονιάς, τις ξέρες τις άσπρες του θανάτου".  (1)

Giosuè Carducci,   (Τζοζουέ Καρντούτσι)

..................................................................................................................................................

Από την Νέα Παγκόσμια Ποιητική Ανθολογία, (Ρίτας Μπούμη - Ν. Παπά), Τόμος Ε΄, σελ. 2053,

(1). Μετάφραση Ρίτας Μπούμη Παπά. 

Στην Ανέμη του Ήλιου

ΓΙΩΡΓΟΣ  ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

Διδάκτωρ Νεοελληνικής Φιλολογίας

Ιστορικός Λογοτεχνίας-Λογοτέχνης

-Κριτικός

ΣΤΗΝ ΑΝΕΜΗ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ

(Ποιήματα & Πεζά)
του Σωκράτη Μελισσαράτου

Εκδόσεις Μιχάλη Σιδέρη. (Έκδ. Α΄), Αθήνα 2017

Γράφει ο  Γιώργος Πετρόπουλος

Μελετώντας το έργο «Στην Ανέμη του Ήλιου» του στοχαστή ποιητή Σωκράτη Γερ. Μελισσαράτου μου έκανε πολύ μεγάλη εντύπωση η εξαίρετη δομή του! Αυτή η ξεχωριστή – δομή τού έργου, δηλαδή η σύζευξη πεζών και ποιητικών κειμένων είναι αυτή, που προξενεί το άμεσο ενδιαφέρον του αναγνώστη. Η στοχαστική – φιλοσοφική και αρμονική συνύπαρξη ποιητικών και πεζών κειμένων αλλά και η εναρμόνισή τους σε θέματα φιλοσοφικά, επιστημονικά, υπαρξιακά, ιδεατά – ιδεολογικά, ανθρωπιστικά, κοινωνικά και άλλα είναι αυτό το στοιχείο, που καλούμε ιδιαίτερο χαρακτηριστικό αυτής της γραφής!

Η θεματολογία του έργου πέραν των θεμάτων, που αναφέραμε συμπεριλαμβάνει και κάποια ιστορικά στοιχεία. Είναι δε άρρηκτα συνδεμένη με τον ψυχικό – πνευματικό κόσμο του ποιητή αλλά άπτεται και των πνευματικών ανησυχιών πλείστων συνανθρώπων μας. Για τον ποιητή η ίδια πνευματική σύλληψη του υπαρκτού αλλά και του ιδεατού κόσμου, ενός κόσμου συμπαντικού, ορατού και αόρατου, ενός συμπαντικού «γίγνεσθαι» και «παρέρχεσθαι», τόσο επιστημονικού, όσο και ιδεατού – φιλοσοφικού, διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο σύμφωνα με το γνωστικό του επίπεδο, την ψυχοσύνθεσή του αλλά και τις τελολογικές αντιλήψεις και τα «πιστεύω» του!

Σωκράτης Μελισσαράτος

Η φωτογραφία είναι από την ομιλία του ποιητή, στοχαστή
και διανοητή Σωκράτη Γερ. Μελισσαράτου
στις 6 Οκτωβρίου 2017, στην αίθουσα του Πολιτιστικού
Συλλόγου "ΠΑΛΑΙΧΘΩΝ" με το Φιλοσοφικό-Επιστημονικό
θέμα: "Στο Υφαντό του Σύμπαντος Κόσμου".
   

Είναι ένας κόσμος, που για να τον γνωρίσεις χρειάζεται τόλμη και ελευθερία σκέψης, ώστε ταξιδεύοντας με πλοηγό την επιστήμη, την υπάρχουσα γνώση αλλά και τη φαντασία ταυτόχρονα, όπως μας λέει ο ίδιος ο ποιητής, θα μπορέσει ο άνθρωπος να συνάξει λέξεις, κώδικες, ώστε να συμπυκνωθούν σ’ ένα λόγο, που ο Κόσμος θα του δώσει τη δυνατότητα να διεισδύσει και να αρδεύσει από αυτόν και από τα βάθη του Νου του τη Γνώση. Είναι η Γνώση, που το υποσυνείδητο μάς κρατά καλά φυλαγμένη και χωρίς να το γνωρίζουμε από τις πρώτες στιγμές των ήχων και των χρωμάτων! Βρισκόμαστε κατά τον ποιητή σ’ ένα αέναο ταξίδι μέσα στις ανείδωτες πτυχές της Δημιουργίας, οι οποίες ξετυλίγουν τη νύχτα της Κοσμικής Συνείδησης και μας ωθούν να φτάσουμε κάποτε στα βάθη των δικών μας πνευματικών δυνατοτήτων αλλά και αυτών ενός παγκόσμιου Νου.. Στο έργο του «Στο Υφαντό του Σύμπαντος Κόσμου», (σελ. 39 Εκδόσεις Λεξίτυπον, Αθήνα 2015) γράφει: 

«… Η ίδια η ροή των Πραγμάτων (φαινομένων) κάτι μας αποκρύπτει. Η υποκειμενική θεώρησή τους από τον άνθρωπο, ίσως να μην υπόκειται στη βάσανο της Αλήθειας, γιατί οι ανθρώπινες αισθήσεις μας μη μπορώντας να συλλάβουν την αντικειμενική διάστασή τους, να μην μπορούν να ξεφυλλίσουν τη διαφάνειά τους, ώστε κάποια στιγμή να φτάσουμε στην Ουσία των Πραγμάτων. Ίσως ο ανθρώπινος Νους είναι ακόμη ανέτοιμος να συλλάβει και να αποκωδικοποιήσει τα δρώμενα, που εξελίσσονται στη σκηνή του Σύμπαντος Κόσμου αδυνατώντας να μπει κι αυτός στο παιχνίδι της Συμπαντικής Γνώσης, Αλήθειας και Ηθικής, γιατί, κατά τον Ηράκλειτο, «Η φύσις, κρύπτεσθαι φιλεί. (1) », (Η φύση αρέσκεται να κρύβεται).»

Το έργο «Στην Ανέμη του Ήλιου» είναι απόσταγμα εμπειρίας, σκέψης, και ζωής τόσο για τα γήινα, όσο και για τα ιδεατά και τα υπέργεια! Κάθε έργο του ποιητή στοχαστή και διανοητή Σωκράτη Μελισσαράτου είναι και μια παρακαταθήκη για τους προβληματισμένους, γι’ αυτούς που ερευνούν ένα Κόσμο πέρα από την ανθρώπινη αισθησιαρχία.!* 

                                                                                                                 Αθήνα, 12 Ιουνίου 2017 

Γιώργος Πετρόπουλος

                                                        *****
Οι Dromoi Logotexnias φιλοξενούν τη Βιβλιοκριτική για το έργο "Στην Ανέμη του Ήλιου" του Διδάκτωρα Νεοελληνικής Φιλολογίας (Παν/μίου Πελοποννήσου), Λογοτέχνη και Κριτικού Γιώργου Πετρόπουλου  από το βιβλίο του "Σελίδες Βιβλιοκριτικής για το Έργο του Σωκράτη Μελισσαράτου", σελ.214, καθώς  και ένα απόσπασμα (το α΄μέρος) από το ποίημα με τίτλο "Το Ταξίδι", από το βιβλίο "Στην Ανέμη του Ήλιου", σελ. 143, του ποιητή - στοχαστή και διανοητή Σωκράτη Μελισσαράτου.
                                                                                 *****
Το Ταξίδι
                                      α
Ο Κόσμος ακατανόητος με τους δικούς του νόμους,

τη δική του σοφία!

Δικαστής αδιάφθορος, ακατανίκητος κι ενάρετος!

Αυτός η πραότητα, η οργή και η δικαιοσύνη, 

ο δεινός άρχων κι ο εξουσιαστής !

Άναρχος κι αείροος , αείζωος και άφθαρτος!

Αυτογέννητος και δίκαιος, αχερούσιος και επουράνιος,

η βροντή, ο φόβος κι ο τρόμος.. 

κι η αστραπή η απαστράπτουσα, η αποκάλυψη! 

Χρόνος Γένεσης άναρχος, προγονικός 

και καθάριος.

Ο άνθρωπος σαρκίο εγκαταλειμμένο 

σε πτυχή απόκρυφη συμπαντική κι αθέατη!

Κι η ζωή στα σπάργανα των πρώτων στιγμών,

των πρώτων αρχών των άναρχων!

Εμείς ταπεινό των Κοσμικών ερώτων γέννημα! 

Η Μνήμη, θεμελιωτής ύπαρξης 

στης γέννας τα πρώτα σκιρτήματα! 

Σε Ταξίδι ατελεύτητο ο Κόσμος, 

μέσα σε γλαυκούς ορίζοντες και χρώματα φωτιάς 

πρωτόφαντα! 

Μέγα είδωμα σε ρότα άγνωστη κι αιμόφυρτη!

Όνειρο η ζωή μ’ ένα πρόσωπο ήλιος, 

να δύει στο μυχό της «έναστρης νύχτας» 

και να ανατέλλει μέσα απ’ τα «ηλιοτρόπια» 

του Van Gogh! 

Άπειρος ο Κόσμος κι η δικαιοσύνη απρόσωπη! 

Ανάμεσά τους ο άνθρωπος,

της δημιουργίας κληροδότημα 

κι ο Νους δημιουργός του άναρχου Λόγου!

Κοσμικών μυστηρίων εύρημα στους αιώνες! 

Νους ταξιδευτής κι ανιχνευτής αόρατων κόσμων!

Πώς, και πότε η Γένεση.. από ποιον η Διδαχή!

Ποιο το παραλήρημα 

και ποια του Κόσμου η μόνη αλήθεια!

Θεριεύει η ζωή, 

οργώνει θάλασσες , σπέρνει κάμπους,

φυτρώνουν δάση, φυτά, όρη και επί των ορέων 

Θεοί απαστράπτοντες!

Μοσχοβολάει κι ομορφαίνει η Γη!

Ο άνεμος απλώνει νότες στο γαλάζιο τ’ ουρανού..

Η ζωή ανθίζει και λύχνοι αυγής φωτίζουν τα σκοτεινά

και σκότος κρύβει τα ανεκπλήρωτα!

Φυτρώνει ο Κόσμος, απ’ το χώμα ευωδιάζει ο Νους

κι η Φύση ύμνους στον αιθέρα λευτερώνει! 

Φωνή ελεύθερη , καθάρια

κι οι λέξεις ντυμένες της αρετής την αθωότητα

αντιμάχονται το θάνατο! 

Είν’ η ζωή μας της αυγής γέννημα.

Αυτή η ζωή μας σπαραγμός αβάσταχτος! 

Χαράζει η μέρα κι ο πόνος ανήλεος 

χαρακώνει της ψυχής τα χρώματα, 

της ψυχής την Ελπίδα! 

Είναι τα χρόνια μας.. Γολγοθάς αδιάβατος

κι η ελπίδα σε σταυρό καρφωμένη.

Ήρθε η νύχτα με θανάτου άσματα

με θανάτου κλάματα από ζωές αλύτρωτες!  [...]

Σωκράτης Μελισσαράτος

………………………………………………………………………………………...................

* Αναδημοσίευση από το βιβλίο " Σελίδες Βιβλιοκριτικής για το Έργο του Σωκράτη   Μελισσαράτου "του Ιστορικού Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, ποιητή, Λογοτέχνη και Κριτικού Γιώργου Πετρόπουλου από τις Εκδόσεις ΡΗΣΟΣ, σελ. 214, Αθήνα 2017.

(1). Ηράκλειτος, Απόσπ. 123, την περικ. περισώζει ο Θεμίστιος, Λόγοι 5, 69 b,  «Ηράκλειτος 

   ο Εφέσιος»  Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Θεσσαλίας.

Το Δημοτικό Τραγούδι από το Χθες στο Σήμερα

ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΑΝΔΡΕΟΥ

“ΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΑΠΟ ΤΟ ΧΘΕΣ ΣΤΟ ΣΗΜΕΡΑ”

του ΓΙΑΝΝΗ ΚΟΡΙΔΗ

Εκδόσεις ΙΩΛΚΟΣ, Αθήνα 2018.

Γράφει ο Αυγερινός Ανδρέου 

Νομικός, Πρώην Πρόεδρος της  ΕΤΑΙΡΙΑΣ   ΕΛΛΗΝΩΝ ΛΟΓΟΤΕΧΝΩΝ και νυν Μέλος του      Δ. Σ.., Ποιητής - Συγγραφέας - Κριτικός Λογοτεχνίας

     Το πέρασμά μου από τη λογοτεχνία και μόνο που έγινε η αφορμή ή η σύμπτωση να γνωρίσω τον σπουδαίο λογοτέχνη Γιάννη Κορίδη, ήταν για εμένα ωκεάνειο! Υποκλινόμεθα όλοι μας στην λογοτεχνική του υπεροχή και προσκυνούμε το έργο του, αν και ο ίδιος λόγω σεμνότητος ούτε που θέλει να ακούει τέτοια. Είναι ιδιαίτατη για εμένα τιμή που ο Γιάννης Κορίδης με τιμά με την φιλία του και πάντα παρακολουθεί τις διάφορες ομιλίες μου. Οφείλω να του το αναγνωρίσω δημοσίως. 

     Η ποίησή του, αλλά και η πεζή γραφή του, τον κατατάσσουν στην πρώτη πεντάδα της σύγχρονης λογοτεχνικής παρουσίας. Το αδαμάντινο ήθος τον φέρνει στην πρώτη θέση! 'Εχει ασχοληθεί με την δημοτική ποίηση για πολλές δεκαετίες. Θεμελιακό έργο του “Τα Ωραιότερα Δημοτικά Τραγούδια”. Α΄ τόμος: Ακριτικά – Ιστορικά, Β΄τόμος: Κλέφτικα – Της Εθνικής Αντίστασης, Γ΄τόμος: Της Αγάπης και του Έρωτα, Δ΄ τόμος: Μοιρολόγια – Της Ξενιτιάς – Παραλογές. Αθήνα 2000, Β’ έκδοση 2002. Τώρα από τις εκδόσεις Ιωλκός έχει κυκλοφορήσει το βιβλίο του υπό τον τίτλο “ Το δημοτικό τραγούδι από το χθες στο σήμερα ”. Είναι αφιερωμένο στην ιερή μνήμη του Νικολάου Πολίτη και του Άγι Θέρου .(Σημ. Ο Γιάννης Κορίδης είχε γνωρίσει τον Άγι Θέρο, όταν έγινε μέλος της Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών, ίσος ο πιο μικρός σε ηλικία λογοτέχνης. Έχει ακόμη την ταυτότητα της Εταιρίας με υπογραφή του Προέδρου Άγι Θέρου!). Το ολιγοσέλιδο προοίμιο είναι δομικώς άρτιο και κατά περιεχόμενο πολύ κατατοπιστικό και όλως χρήσιμο. Ακολουθεί η ανάλυση και η ερμηνευτική προσέγγιση της παραλογής “ του νεκρού αδερφού ”. Δηλώνω και βεβαιώνω ότι οι αναγνώστες του βιβλίου αυτού έχουν να ωφεληθούν από την μελέτη ετούτη, η οποία είναι σαφώς καλύτερη από άλλες και τουλάχιστον ισάξια της μέχρι σήμερα καλύτερης, εκείνης του φιλολόγου Γιάννη Μιχαλέτου. Πιστεύω ότι έχει κάποια βαρύτητα η γνώμη μου, γιατί ως μελετητής των δημοτικών τραγουδιών έχω και εγώ δημοσιεύσει κατά καιρούς ανάλογες μελέτες του ίδιου τραγουδιού. Ακολουθεί η προσέγγιση στο σύγχρονο δημοτικό τραγούδι και κυρίως σε εκείνο της Εθνικής Αντίστασης. Το βιβλίο κλείνει με την βιβλιογραφία και με το Υστερόγραφο, το οποίο εστιάζει στην προσφορά στην λαογραφία του N. Tommaseo και του Νικολάου Γ. Πολίτη.

                                                                  Γιάννης Κορίδης

     Τα τραγούδια του λαού μας συνόδευαν τον απλό Έλληνα σε όλες τις καταστάσεις, απ΄ την κούνια ως τον τάφο, ήταν η γνήσια ενεργητική έκφρασή του, το μαχητικό και επαναστατικό πνεύμα του, η περηφάνεια του, η αξιοπρέπεια, η τιμή και ελευθερία του. Ο τόπος αυτός και η πείρα του λαού του, σαν φυσικό ανάβρυσμα, σαν κεραυνός μεγαλοφυΐας, έδειξε στον άγνωστο κι αγράμματο λαϊκό τεχνίτη του λόγου τη στράτα να φθάσει στις πιο ψηλές κορφές της ποίησης, εκεί που έφθασαν μόνον οι λίγοι μεγάλοι. Η άγρια, τραχειά και δυσπρόσιτη αυτή ελληνική άκρη, κατάφερε να μην δαμαστεί ο λαός της από τους κατακτητές και να μην αλλοιωθεί στο παραμικρό, και να κουβαλήσει στην ψυχή και το νου του από τα χρόνια του Ομήρου μέχρι και σήμερα, τις αρετές της ανδρείας, της ευψυχίας, της λεβεντιάς, το υψηλό φρόνημα, τα ήθη, τα έθιμα, τη γλώσσα, την εθνική συνείδηση.

     Το δημοτικό τραγούδι καθρεφτίζει ολόκληρη τη ζωή του λαού, είναι η ίδια η παιδεία του, ο φορέας της φιλοσοφίας του, της βιοθεωρίας του και του πνεύματός του, είναι το ίδιο το περιεχόμενο της συνειδήσεώς του, «λουλούδι θρεμμένο μες στο αίμα του και ποτισμένο με τον ιδρώτα και τα δάκρυά του». Μένει κανείς έκθαμβος στην εμμονή των βυζαντινών, των ακριτών, των ραγιάδων, αλλά και των Νεοελλήνων στην ηλιόφωτη και διάφανη δημοτική ποίηση, που έχει ριζώσει στην ψυχή τους, σαν το στρείδι στο βράχο. Έμειναν πιστοί στη σεμνή παράδοση του γνήσιου μόχθου του λαϊκού πνεύματος και πίστεψαν σ΄αυτό, όπως πιστεύει το δέντρο στο χώμα του, ο γερο-πλάτανος στα γάργαρα νερά που κυλούν στις ρίζες του και ο θεόρατος έλατος στον βουνίσιο αγέρα που τον θωπεύει.

     Λίγοι, και μεταξύ αυτών ασφαλώς ο Γιάννης Κορίδης, ανθιστάμεθα ανάλογα με την μπόρεσή μας. Κάνουμε δηλαδή αυτό που έλεγε ο Άγις Θέρος: “... Έχουμε, μέσα στη λιγοστή πίστωση χρόνου” που απομένει, υποχρέωση ιερή, όσα ξέφυγαν το χαμό ως τώρα κι όσα τυχαίνει και ξετρυπώνουμε ακόμα σε παλιά χειρόγραφα ή τ' αρπάζουμε απ' τα χείλια κανενός γέροντα τραγουδιστή ή απλοϊκού τσοπάνη σ' απόμερο βουνό, να νοιαστούμε να τα περιμαζώνουμε ευλαβικά και στοργικά μ' έλεγχο αυστηρό, δίχως μεταπλασμούς αυθαίρετους, δίχως δασκαλικά διορθώματα, για να γλυτώσουν απ' το θάνατο, να τα συντηρήσουμε αθόλωτα και στη ζωή και να τα παραδώσουμε στην αθανασία”. Ακολουθούμε τον απλό, γνήσιο, λιτό και θεμελιωτικό νόμο του Γιάννη Βλαχογιάννη: “ Μείνε στην καρδιά του λαού σου ”. Έτσι, θα υψωθεί ξανά η δημοτική μας ποίηση και θ' αναδειχθούν καλύτερα οι θησαυροί της εθνικής μας πνευματικής παράδοσης που εκφράζει τα ακατάλυτα χαρακτηριστικά της φυλής μας, και θα σταματήσουν “ οι στείρες και θλιβερές περιπέτειες αναζητήσεων αξιών στα διεθνή πνευματικά παζάρια”, κατά τη δόκιμη έκφραση του Σπύρου Μελά .

     Κάνουμε, έτσι, πράξη τα λόγια του Τομαζέο, που εδώ και 183 χρόνια είπε στον Έλληνα: «Φύλαξε μ’ επιμέλεια την εθνική σου φύση και με γενναίο φόβο φοβήσου μήπως την χάσεις. Σαν ο λαγός που αυτιάζεται, αν ακούσει πατήματα ή φύλλα να σειώνται, τήραξε πάντα και συ μη συναχθούν εις το στήθος πράγματα ξένα και περιττά… Η Ελλάδα ήταν μαθήτρα των άλλων εθνών, όχι δούλα».
Μακάρι ο Γιάννης Κορίδης να έχει υγεία και να δημιουργεί για πάρα πολλά ακόμη χρόνια!

                                                                                                                Αθήνα 26 Απριλίου 2018
Αυγερινός Ανδρέου

Ύδρα

PAWEŁ KRUPKA

Διδάκτωρ του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Τμήμα Νεοελληνικής Φιλολογίας.

Ένας Μεγάλος Ελληνιστής και Φιλέλληνας.

"Ο Paweł Krupka γεννήθηκε στην Πολωνία. Είναι φιλόλογος, απόφοιτος του Πανεπιστημίου Βαρσοβίας και διδάκτωρ του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Τμήμα Νεοελληνικής Φιλολογίας. Εξασκεί το επάγγελμα του διπλωμάτη. Είναι ποιητής, διηγηματογράφος, μεταφραστής, δοκιμιογράφος, βιβλιοκριτικός και τραγουδοποιός. Υπήρξε αθλητής και συμμετέχει στο Ολυμπιακό Κίνημα στον Πολιτιστικό κλάδο. Είναι αντεπιστέλλον μέλος της Εταιρίας Ελλήνων
Λογοτεχνών και του Φιλολογικού Συλλόγου Παρνασσός."   (1)

                                                                                *

Οι dromoi logotexnias φιλοξενούν δύο ποιήματα, τού Μεγάλου Ελληνιστή και Φιλέλληνα Πολωνού Ποιητή, Paweł Krupka μεταφρασμένα από τον ίδιο, που φανερώνουν την αγάπη του για την Ελλάδα, και την Ελληνική Παιδεία!

Ύ δ ρ α

Τ’ όνομα του ερπετού του φοβερού σου δώσαν

Παρ’ όλο που στον ουρανό τους πύργους σου υψώνεις
Αν και ποτέ δε δέχθηκες στην πάνξερή σου πλάτη
θηρία υλακίζοντα επί τροχών ασφάλτου
Το πνεύμα του Ναυάρχου σου στο άγαλμα κοιμάται
κοιτάζοντας αγριωπά απ' τα παλαιά κανόνια
και ο σταυρός κι’ η άγκυρα στην κόκκινη σημαία
φυλάνε την κληρονομιά από την απώλειά της
Κι’ έτσι δεν είναι εύκολο για τον αγελαίο όχλο
Στην πτώση του τη θλιβερή για να σε παρασύρει   (2)

                                     *

Η  Σκιά του Ποσειδώνα

Που είσαι, Ποσειδώνα

Οι διαβάτες περιπλανιούνται
ανάμεσα στα φράγματα
αναζητώντας τη δόξα σου
Έχεις εγκαταλείψει τους θεόμορφους
χθόνιους
η δε νοιάζεσαι πλέον να γνωρίζουν
τ’ όνομα και τις αρετές σου
Οι ναοί σου δεν υψώνονται πια
στον ουρανό
Ποσειδώνα, Ποσειδώνα,
Μήπως κανένας απ’ τους τωρινούς
δεν είναι άξιος
σαν Δημοσθένης
να φύγει για τον Άδη απ’ τις θύρες τους;
Οι σημερινοί ρήτορες
κρύβουν τ’ ανάξιά τους πρόσωπα
με τις εφημερίδες
όταν τους κοιτά το μάτι
της αιώνιας δικαιοσύνης
και φεύγουν άνανδρα
στις πολυθρόνες και μπανιέρες
των κρυφών τους ανακτόρων    (3)                 

Paweł Krupka     (Πάβεου Κρούπκα)

................................................................................................
(1) . Το πεζό κείμενο είναι απόσπασμα από τη Συνέντευξη του ποιητή και δοκιμιογράφου Σωκράτη   Γερ. Μελισσαράτου στο Τριμηνιαίο Πολιτιστικό Περιοδικού Λόγου και Τέχνης "ΔΕΥΚΑΛΙΩΝ ο Θεσσαλός".
2. & 3.  Από την Ποιητική Συλλογή του Paweł Krupka (Πάβεου Κρούπκα) «Να γενώ Έλλην», (ποιήματα), εκδόσεις «Χελιόντορ», Βαρσοβία 2004, σελ. 96,

Έλα στο δάσος

MIHAI EMINESCU  

(Μιχάι Εμινέσκου, 1850 - 1889)

     Ο Mihai Eminescu, είναι ο Εθνικός ποιητής της Ρουμανίας και μια από τις μεγαλύτερες και πιο γνήσιες μορφές του Ευρωπαϊκού λυρισμού του δέκατου ένατου αιώνα. Γεννήθηκε στο χωριό Ιποτέστι της βόρειας Μολδαβίας.[...]

[...] Με τη μακρόχρονη επαφή του με τις αυτόχθονες διαλέκτους που διαμόρφωσαν οι αιώνες με το ζύμωμα της Δακικής, της Ρωμανικής και της Σλαβικής γλώσσας, ο Mihai Eminescu, μπόρεσε να πλουτίσει το Ρουμανικό λεξιλόγιο, να εκτοπίσει τις ξένες γλώσσες που μιλούσαν κι έγραφαν οι εύπορες τάξεις και οι διανοούμενοι στις πόλεις και να επιβάλει οριστικά στη Ρουμανική λογοτεχνία τη ντόπια γλώσσα, πραγματοποιώντας μια αληθινή γλωσσική αναγέννηση, πρωταρχικό κρίκο ενοποίησης και εθνικοσυνειδητοποίησης των Ρουμανικών λαών. (σελ. 2384)  [...] 

Έλα στο δάσος

Έλα στο δάσος, στην πηγή  

που κύκλους τρέμοντας απλώνει,

κει που τη χλόινη στρωμνή

την κρύβουν οι γερμένοι κλώνοι.  

Μπράτσα ανοιχτά σε καρτερούν

στο πλατύ στήθος μου να πέσεις,

το βέλο θα σου βγάλω ευθύς

με γυμνό πρόσωπο μ' αρέσεις.

Στα γόνατά μου θα καθίσεις

θα ΄μαστε μόνοι, μοναχοί,

με ρίγη πάνω στα μαλλιά σου

θα πέφτουν οι φυλλυρανθοί.

Άσπρο μου μέτωπο, ξανθά μαλλιά,

στο μπράτσο μου απαλά θα γείρεις,

βορά στο στόμα μου θ' αφήσεις 

τα δυο σου χείλη τα γλυκά...

Θα κάνουμε όνειρα, όσα θες,

θα μας μεθύσουν, άγγελέ μου,

το μύρο της πνοής τ' ανέμου

με τις κελαρυστές πηγές.

Του δάσους η αναταραχή

μελωδική θα μας κοιμίσει,

της φλαμουριάς θα πέφτουν τ' άνθη

απάνω μας σαν μια βροχή.

Mihai Eminescu   (Μιχάι Εμινέσκου)

...............................................................................................................................................

Από τη "Νέα Παγκόσμια ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ", Ρίτας Μπούμη - Ν. Παππά τόμ. Ε΄, σελ. 2391

Παλιάς Κοπής Όνειρα

ΣΠΥΡΟΣ  ΖΑΧΑΡΑΤΟΣ

Ποιητής

Οι dromoi logotexnias, παραθέτουν δύο ποιήματα του γνωστού και Εξαίρετου Κεφαλλήνα ποιητή Σπύρου Ζαχαράτου, Επιφανούς μέλους της ΕΤΑΙΡΙΑΣ  ΕΛΛΗΝΩΝ  ΛΟΓΟΤΕΧΝΩΝ.

                        1.

Παλαιάς Κοπής Όνειρα

Την ουσία της ζωής ψάχνεις
στα μάτια και στα φτερά των διαβατάρικων
στους γερμένους ώμους των μαραθωνοδρόμων.
Ηδονές στους ίσκιους σκοτεινών σωμάτων
σε ήρωες και σε προδότες μαζί.
Παλιάς κοπής όνειρα στο κομπολόι.
Στην είσοδο της καρδιάς σου
στέκια ανέργων,
ψευδαίσθηση στέγης
η εσοχή των πολυκατοικιών.
Ψευδαίσθηση αγάπης
το κτύπημα στον ώμο, των περαστικών.
Περαστικά μου είπες.
Μα τα μεγάλα ποτέ δεν είναι εύκολα.
Ιανός πολλών προσώπων ο παλιός
σε φόντο μαύρο.
Το μαύρο δεν είναι χρώμα
 είν' απουσία χρώματος
αποτύπωμα του σκότους
πάνω στις έρημες ψυχές.

                       2.

Στο εικονοστάσι της Αρετής

Οι ποιητές..
ποτέ τους δεν πεθαίνουν.
Μες στα σκουριασμένα κανόνια
έκρυψαν τους στίχους τους.
Όταν ανθίσουν
ευλογημένα τα λόγια τους  
θα 'χει αρχίσ' η εποχή μας,
του Μέτρου και της Αρμονίας.

Στο εικονοστάσι της Αρετής
άναψε κερί,
νύχτα των ποιητών, της αγρυπνίας
νύχτα των αγγελμάτων.

Εγερτήρια άσματα
ύμνους ηρώων
κι ελεγεία
για την τραγωδία της ζωής.
Όταν φεύγουν οι Ποιητές
μένει το αποτύπωμά τους,
Και στην κορυφή του Κόσμου
οι λύχνοι καιόμενοι...  

Σπύρος Ζαχαράτος

......................................................................................................................................
Από το βιβλίο του Σπύρου Ζαχαράτου  "Ερήμην, Ερημία" -Σκουριά και δάκρυα- σελ. 13, 20, Εκδόσεις Οδός  Πανός,  Αθήνα, 2017 

Στέγη

ΧΡΥΣΟΥΛΑ ΣΠΥΡΕΛΗ

Διδάκτωρ Νεοελληνικής Λογοτεχνίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.

Οι dromoi logotexnias, παραθέτουν ένα πολύ ιδιαίτερο ποίημα με μεγάλη ευαισθησία και βάθος νοημάτων με τίτλο "Σ τ έ γ η", της ποιήτριας και δοκιμιογράφου Χρυσούλας Σπυρέλη, 

Σ τ έ γ η

                           1.
Σπίτι,
σπιτάκι μου, ρίζα στον έλατο
-δυο καμάρες και μια καμαρούλα-
Μόλις βραδιάζει πατάω το μάνταλο
αγγίζω την πόρτα σου ξύλινη νότα
και μπαίνω παιδούλα
Καλώς ήρθες!
μου λες κι ανάβεις τη λάμπα.
Την κοιτώ κρεμασμένη στον τοίχο
λαμπερό λαμπογυάλι
σα μανούλα μικρή ψιχαλίζει τα μάτια.
Τη χαϊδεύω απαλά και με φως αναμμένο
κοιμάμαι.

                            2.

Στην πέτρινη στέγη
νυχτοπούλι βρίσκει ράγισμα και τρυπώνει
Στα μαδέρια τα ξύλινα φτερουγίζει όλη νύχτα.
Προσπαθώ να το φτάσω χοροπηδώντας.
Πέρα δώθε εσύ, πάνω κάτω κι εγώ
- δεν υπάρχει άλλος σ' αυτό το κυνήγι -
Με σβηστό καρβουνάκι στο τζάμι
το πρωί ζωγραφίζω σκιές κι επιστρέφω
αργά στο χαμένο μου χρόνο.

Χρυσούλα Σπυρέλη
.............................................................................................................................................
Αναδημοσίευση από το περιοδικό "ΑΙΤΩΛΙΚΑ", τεύχος 27ο , σελ. 392, Β΄ εξάμ. 2016.