Ο μ ι λ ί α

Ομιλία του Σωκράτη Μελισσαράτου (Sokratis Melissaratos) για την παρουσίαση του βιβλίου "ΤΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΦΥΛΑΚΗΣ" του Αυγερινού Ανδρέου.

Εταιρία Ελλήνων Λογοτεχνών
8/12/1018

Α ι γ α ί ο υ Φ ω ς

ΠΟΛΥΞΕΝΗ  ΧΟΥΣΗ

(Ποιήτρια)

Η Πολυξένη Χούση, είναι ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΣΥΝΤΑΞΗΣ του μηνιαίου Περιοδικού "ΝΑΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΣ" (ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΕΝΩΣΗ "Ε.Θ.Ε. 1931 -2Ο12" - ΕΝΩΣΗ ΑΠΟΣΤΡΑΤΩΝ ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΩΝ NAYTIKOY "Ε.Α.Α.Ν. 2013 -" )

                                                        *

    Οι dromoi logotexnias, φιλοξενούν δύο ποιήματα της Εκλεκτής Ελληνίδας Ποιήτριας.  

"Αιγαίου  Φως".    

Αιγαίο,

πώς να αφουγκραστώ την πιο βαθιά πνοή σου;

Ν' αγκαλιαστώ στους βράχους σου, στο κύμα, στον αέρα

ή ψαλμωδός σ' άκτιστο φως, να ιερουργώ τη μέρα; 

Πού πρώτα χτίζεις τ' όνειρο και ανασαίνει η ελπίδα;

Κατά τη γέννα μιας αυγής απ' του ουρανού ο σώμα

ή μες στο λιόγερμα γεννάς μιαν άλλη ελπίδα ακόμα;

Αιγαίο,

το χνάρι είσαι του Θεού που άσβεστα ηλιαχτίζει

γεννήτορας και κτήτορας ορμής που αναβλύζει.

Ω! μήτρα εσύ ενός Λαού, που τους λαούς φωτίζει.  (1)

*

Το Μέσα Φως

Σε ανάσες οδοιπορικές 

με ήλιου τη θωπεία,

αχτίδα βλέπει ο λογισμός

χρώματα η φαντασία.

Κυκλάμινα, τριαντάφυλλα,

υάκινθοι, ορτανσίες

αντιφεγγίζουν δύναμη

απλώνουν τις αιθρίες.

Νέκταρ κερνά το όνειρο

γενναία πεταλούδα,

πουλιά κεντάνε την ψυχή 

τραγουδισμένη αυγούλα.

Ω! της αρμονίας τάξη ορθή,

πνοή, ομορφιά κι ελπίδα,

χτίζεις αγάπης φρούριο

του ουρανού πατρίδα.

Εδώ το φως , εδώ η χαρά

σε απάτριδες αιώνες

του οδοιπόρου ο λυτρωμός

σε άνυδρους λειμώνες.  (2)

                                11 Ιανουαρίου 2019

Πολυξένη Χούση 

........................................................................................

1 & 2. Αναδημοσίευση από το Περιοδικό "ΝΑΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΣ", τεύχ. 1024, σελ. 7, Φεβρουάριος 2019  και τεύχ. 1023, σελ. 7, Ιανουάριος 2019, αντίστοιχα

Η φωτογραφία είναι από τον Ιστότοπο Pixabay.com

Καθ' οδόν προς Τροία

BOHDN WROCłAWSKI

(Μπόγνταν Βροτσουάφσκι)

Είναι Πολωνός συγγραφέας,

δραματουργός, και σκηνοθέτης. Από το 2010 διευθύνει το πιο δημοφιλές πολωνικό λογοτεχνικό εβδομαδιαίο περιοδικό Pisarze.pl.

Καθ’ οδόν προς την Τροία

Ακούω – οι άτακτοι τόνοι

Ξημερώματα χτυπούν την άκρη της καρδιάς

Καταλαβαίνω προσπαθώ να καταλάβω

αυτός ο καταρράκτης έκανε εφικτά

τα δυνατά περιγράμματα της μοναξιάς

Εδώ αέναα συγκεντρώνονται όλοι όσοι

είχαν στερηθεί

την τρυφερότητα του ήλιου και όλα αυτά

που μας κάνουν αναγνώσιμους

σε κάθε τοπίο

Χτυπά συνέχεια το ρολόι και επιταχύνει

με κάθε δευτερόλεπτο αγγιγμένο από το νεύρο

κάτω από την σκοτεινή επιφάνεια

σε απόλυτο βυθό

όλοι συνέχεια καρτεράμε

ενώ προσπαθούν οι φίλοι μας

στη σκάλα της ρωμαϊκής γερουσίας

Η Ελένη μας αέναα ταξιδεύει προς την Τροία

Ύστερα από χρόνια θα μπορέσουμε

να την συναντήσουμε τυχαία

στο μαγαζάκι της γειτονιάς

μες σε κοπάδι πιτσιρίκια

να την βλέπουμε

να τακτοποιεί προσεκτικά στην τσάντα της

τα βιωμένα της χρόνια

μια χειρονομία μεταξύ σας

ένα ασήμαντο χαμόγελο

τεράστιος χώρος έκπληξης

και τελικά αδιαφορίας

απόπειρα απάντησης

γιατί κάποτε το βλέμμα της

πυρπολούσε όλους τους ορίζοντες

που υπάρχουν μέσα σου

Χτυπά συνέχεια το ρολόι στην κυκλοφορία σου

είναι πιο ευαίσθητο

από τους ηλεκτροκαρδιογράφους της οικουμένης

κάτω από το βουρκωμένο βερνίκι όλο ραγισμένο

με αναστεναγμούς και σπασμένες αναπνοές

πάλι επιστρέφεις στον τόπο

που έχει αγαπήσει περισσότερο την μοναξιά σου

Bohdan Wrocławski - (Μπόγνταν Βροτσουάφσκι)

....................................................................

Μετάφραση του Πάβεου Κρούπκα

http://www.pisarze.ssd-linuxpl.com/

Η Συμφωνία των Πρεσπών

ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ  ΑΝΔΡΕΟΥ

Έγκριτος Νομικός, πρώην Πρόεδρος

της ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΛΟΓΟΤΕΧΝΩΝ

Λογοτέχνης-Κριτικός λογοτεχνίας

Η ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΤΩΝ ΠΡΕΣΠΩΝ

          Στις 17 Ιουνίου 2018 στις Πρέσπες υπεγράφη μεταξύ Ελλάδος και Σκοπίων συμφωνία επιλύουσα χρονίζοντα προβλήματα της περιοχής. Η μυστική διπλωματία μετεωρίσθη. Το άγρυπνο μάτι του ΝΑΤΟ, των ΗΠΑ, της Ε.Ε και των εμπόρων του καιρού μας επισκοπούσε τις κινήσεις και πίεζε τους Έλληνες εθνομηδενιστές να θέσουν επιτέλους την υπογραφή τους για την εκχώρηση της Μακεδονίας στο γειτονικό μόρφωμα. Ονόματος, γλώσσας, εθνότητας! Κέρδισαν τα μιλιταριστικά και οικονομικά συμφέροντα, ελέγχουν πια γεωπολιτικά τα Βαλκάνια πλήρως. Η Ελλάδα έχασε σε όλα τα σημεία. Γιατί, βέβαια, δεν είναι κέρδος να αναγνωρίσουν οι Σλάβοι και οι Αλβανοί γείτονές μας ότι δεν είναι απόγονοι του Φιλίππου του Β΄ και του Μ. Αλεξάνδρου. Συνωμολόγησαν ότι ο ήλιος ανατέλλει από την Ανατολή. Επίσης δεν είναι κέρδος το ότι 140 Χώρες, που ονόμαζαν τα Σκόπια “Μακεδονία” τώρα θα την λένε “Βόρεια Μακεδονία”. Γιατί αυτό γινόταν σε διμερές επίπεδο και όχι σε διεθνές (Ο.Η.Ε.), αφ' ενός και αφ' ετέρου γιατί οι Σκοπιανοί θα αποκαλούνται de facto και εν μέρει de jure “Μακεδόνες”.

          Πριν λίγες ημέρες η Βουλή των Ελλήνων ενδοτικά και με την ψήφο ολίγων προθύμων ανεξαρτήτων βουλευτών επικύρωσε την εθνική ταπείνωση. Μία βουλή η οποία το 1920 επικύρωνε την Συνθήκη των Σεβρών, της Μεγάλης Ελλάδος, των δύο Ηπείρων και των πέντε θαλασσών. Και το 1923 επικύρωνε την Συνθήκη της Λωζάνης, δυνάμει της οποίας η ηττημένη του πολέμου Ελλάδα κέρδιζε και κρατούσε τη Δυτική Θράκη, τα νησιά του Βορείου Αιγαίου και όλο το Αρχιπέλαγος ! (Mare nostrum) Για το οποίο εδώ και 40 χρόνια βρυχάται η Τουρκία ! Αλλά τότε, τύχη αγαθή, υπήρχε ένας Ελευθέριος Βενιζέλος, ενώ τώρα είναι ο υποτακτικός διεκπεραιωτής των ισχυρών αλλοεθνών συμφερόντων, με όραμα όχι εθνικό, αλλά μικροκομματικό.

          Τα Έθνη προγραμματίζουν τα σχέδιά τους για 100 και 1000 χρόνια. Το Ισραήλ περίμενε για 1000 χρόνια την εθνική του ολοκλήρωση. Η Δυτική Γερμανία δεν αναγνώρισε ποτέ την Ανατολική Γερμανία, αν και όλες οι Χώρες την είχαν αναγνωρίσει. Και κέρδισε. Η Γαλλία γονάτισε την Βρετανία (γιατί είχε την δική της Βρετάνη) και την ανάγκασε να κτυπήσει την πόρτα της Ε.Ο.Κ. ως “Ηνωμένο Βασίλειο”. Το αλάνθαστο κριτήριο του ελληνικού λαού τον έφερε αντίθετο (σε ποσοστό 80%) στην Συμφωνία αυτή. Τα εθνικά λάθη πύργωσαν το σθένος του λαού και πυραμίδωσαν το πνεύμα Του για ακύρωση πολιτικά και νομικά της Συμφωνίας ή έστω της αχρήστευσή της στην πράξη και στη ζωή. Για 300 ολάκερα χρόνια η Ελλάδα ανέπνεε με δύο πνεύμονες : Της Μικράς Ασίας και της Μακεδονίας. Ο ένας πνεύμονας κάηκε στις φλόγες της Σμύρνης το 1922. Ο άλλος της Μακεδονίας έχει τρωθεί και λογχισθεί τώρα βαρειά. Οι Έλληνες, όπου γης, δεν θα την αφήσουν απροστάτευτη, αιμάσσουσα τη Μακεδονία. Θα της προσφέρουν διαρκή αρωγή και αγάπη, θυσία, όση και όταν χρειασθεί. Το αειθαλές δέντρο της Ρωμιοσύνης έχει βαθειές ρίζες και κρατάει γερά τον Ελληνισμό. Όσο για τους πρωταγωνιστές της ενδοτικότητας και της ταπείνωσης, ας κάνουν αυτό, το οποίο ο Ηράκλειτος είπε για τους Εφεσίους : “Άξιον Εφεσίοις ηβηδόν απάγξασθαι”.

Aυγερινός Ανδρέου

Dovana sidabro eilėraštis. Η Ελληνική ποίηση στη Λιθουανία

PAWEł  KRUPKA

 (Συγγραφέας-ποιητής-μεταφραστής)

Dovana sidabro eilėraštis.

Η Ελληνική ποίηση στη Λιθουανία 

Γράφει ο Paweł Krupka

Στη Λιθουανία μόλις προ ημερών κυκλοφόρησε η πρώτη Ανθολογία Νεοελληνικής Ποιήσεως δημοσιευμένη σ’ αυτή την χώρα με τίτλο «Dovana sidabro eilėraštis» (Δώρο ασημένιο ποίημα), παρμένο από το έργο του Οδυσσέα Ελύτη. Η Συλλογή περιέχει ποιήματα τεσσάρων κορυφαίων Ελλήνων ποιητών του περασμένου αιώνα, των Γιώργου Σεφέρη, Γιάννη Ρίτσου, Οδυσσέα Ελύτη και Νίκου Γκάτσου. 

Πρόκειται για ένα πολύ πρωτότυπο δημοσίευμα και μια αξιόλογη προσπάθεια ομάδας νέων Λιθουανιδών Ελληνιστριών διότι, σ’ αυτή τη μικρή Βαλτική χώρα δεν υπήρξε ποτέ ισχυρή Ελληνική κοινότητα, ενώ και σήμερα οι Έλληνες στη Λιθουανία είναι ελάχιστοι. Επομένως οι συνθήκες για γνωστοποίηση της Νεοελληνικής Γλώσσας και του Ελληνικού Πολιτισμού στη Λιθουανία υπήρξαν πάντοτε δύσκολες. 

Το πρώτο Νέο ελληνικό έργο, δημοσιευμένο στα Λιθουανικά, εκδόθηκε μόλις το 1986. Ήταν «Η ΖΩΗ ΕΝ ΤΑΦΩ» του Στρατή Μυριβήλη και έχει μεταφραστεί από τη μέχρι πρόσφατα μοναδική μεταφράστρια των Νεοελληνικών Γραμμάτων στη γλώσσα αυτή, την Diana Bučiūtė (Ντιάνα Μπουτσούτε), κλασσική φιλόλογο, η οποία εργάζεται ως συντάκτρια σε εκδοτικούς οίκους. 

Στο εν λόγω έργο κοντά στην κ. Diana Bučiūtė (Ντιάνα Μπουτσούτε) στάθηκαν οι μεταφράστριες της νέας γενιάς κ. Κristina Svarevičiūtė (Κριστίνα Σβαρεβιτσούτε), καθηγήτρια Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο του Βίλνιους, η κ. Elžbieta Banytė (Ελζμπιέτα Μπανίτε), καθηγήτρια Λυκείου, δημοσιογράφος και βιβλιοκριτικός και η κ. Rūta Burbaitė (Ρούτα Μπουρμπαίτε). Η πολυτελής Έκδοση 400 αντιτύπων έχει επιχορηγηθεί από το Λιθουανικό Συμβούλιο Πολιτισμού, με τη συμπαράσταση από την Klasikų Asociacija (Εταιρία Κλασσικών) και από το μικρό αλλά πολύ δυναμικό Σύλλογο των Ελλήνων της Λιθουανίας «Πατρίδα», ο οποίος συγκεντρώνει νέους ανθρώπους σε όμορφες πολιτιστικές δραστηριότητες, προ πάντων Δημοτικής μουσικής και Ελληνικών χορών.

Η Συλλογή περιέχει Απάνθισμα ποιημάτων από Έργα των τριών ποιητών περισσότερο γνωστών στο εξωτερικό, των Σεφέρη, Ρίτσου και Ελύτη. Ποιήματα του Γιώργου Σεφέρη προέρχονται από τα έργα «Μυθιστόρημα» (1935), «Ημερολόγιο Καταστρώματος Α΄» (1940), «Ημερολόγιο Καταστρώματος Γ΄» (1955), και από την «Κίχλη» 1947», του Γιάννη Ρίτσου από τα έργα «Ασκήσεις» (1950-1960), «Θερινό φροντιστήριο» (1953-1964), «Μαρτυρίες Β΄» (1966), και από τα «Χάρτινα» (1974), ενώ του Οδυσσέα Ελύτη από τα έργα «Προσανατολισμοί» (1940), «Ήλιος ο πρώτος» (1943), «Το Φωτόδεντρο και η δέκατη τέταρτη ομορφιά» (1972), καθώς και από το «Μαρία Νεφέλη»(1978). Έτσι, όσον αφορά και τους τρεις, η Ανθολογία είναι αρκετά αντιπροσωπευτική, ενώ από το Έργο του Νίκου Γκάτσου στο βιβλίο έχει δημοσιευθεί το ποίημα «Αμοργός». 

Συνολικά, το "Dovana sidabro eilėraštis" είναι ένα ουσιαστικό βήμα στην πορεία της Νεοελληνικής Φιλολογίας στις Βαλτικές χώρες. Προσφέρει στο Λιθουανικό αναγνωστικό κοινό το καλύτερο από την Ελληνική Ποίηση του εικοστού αιώνα, κείμενα που έχουν συνεισφέρει στην ανέλιξη του Πνευματικού Επιπέδου τριών γενεών Ελλήνων. Στην ομάδα μεταφραστριών και στους εκδότες και χορηγούς του βιβλίου αξίζουν θερμά συγχαρητήρια και ένα μεγάλο «Ευχαριστώ» από την Ελληνική Πολιτεία.

Paweł Krupka - Πάβεου Κρούπκα

Ν’ αναγνωρίσω τον άνθρωπο

ROMUALD  MIECZKOWSKI

Ο Romuald Mieczkowski – Ρομούαλντ Μιετσκόφσκι, είναι πολωνός ποιητής, με καταγωγή από τη Λιθουανία. Είναι δημοσιογράφος και εκδότης. Ζει και εργάζεται στο Βίλνιους και στη Βαρσοβία. Εδώ και 25 χρόνια διοργανώνει στο Βίλνιους το ετήσιο φεστιβάλ ποιήσεως (Μάϊος στην όχθη της Νέριδος)

Ν’ αναγνωρίσω τον άνθρωπο 

Το πλήθος δεν είναι ανώνυμο 

κάθε άνθρωπος μέσα είναι διαφορετικός 

Το πλήθος δεν είναι άψυχο – 

μήπως ο κύριος με το καπέλο 

κι η κυρία με το κόκκινο παλτό 

δεν έχουν ψυχή; 

Για ν’ αναγνωρίσω τους ανθρώπους στο πλήθος 

μαθαίνω να θυμάμαι το πρόσωπο 

κάθε ανθρώπου! 

Αν αυτοί ήταν ζωντανοί 

Αν ο Φιόντορ Ντοστογιέφσκι ήταν εν ζωή 

σίγουρα θα καθόταν μες στο ίντερνετ – 

κι όμως θα μάθαινε από το Google 

τί είναι έγκλημα και τιμωρία 

Αν ο Φράντς Κάφκα ήταν εν ζωή 

θα ήταν οπαδός του Facebook 

θ’ απογύμνωνε τα διλήμματά του 

μέχρι να βουλιάξει σε ανώνυμο πλήθος – 

δεν θα προλάβαινε να τρομάξει 

ούτε καν να εκπλήσσει – 

ξεσπώντας πάνω στα blog 

δεν θα είχε γράψει τα μαύρα του μυθιστορήματα 

Αν ο Βοκάκιος ήταν εν ζωή σήμερα – 

στα λεπτά παιγνίδια του έρωτα 

δεν θα ήταν ο πρώτος ούτε αποκαλυπτικός 

θα έφευγε αμέσως από την παγκόσμια κλίνη 

τρομαγμένος από την διαθεσιμότητα του κορμιού 

και την έλλειψη των μυστικών υπαινιγμών

Romuald Mieczkowski – Ρομούαλντ Μιετσκόφσκι 

...............................................................................................
Μετάφραση του Πάβεου Κρούπκα

Μικρό ποίημα

ALEKSANDER SNIEZKO

Ο Aleksander Śnieżko – Αλεξάντερ Σνιέσκο, είναι Πολωνός ποιητής και κατάγεται από τη Λιθουανία. Ζει σε ένα χωριό της περιοχής του Βίλνιους (Λιθουανία).  Πολλά ποιήματά του έχουν μελοποιηθεί και αποτελούνε δημοφιλέστατα τραγούδια.

Μικρό ποίημα

Πού τρέχουν έτσι οι άνθρωποι 

χωρίς ανάσα; Τί να πω; 

Σπρώχνονται εμπρός κι όλο παλεύουν.

Αλλά γιατί; Για ποιόν σκοπό; 

Άλλος δουλειά, άλλος εμπόριο, 

άλλος καριέρα κυνηγά. 

Εμένα το ποίημα με πλουτίζει 

κι ο στίχος που με αγαπά. 

Χαρές και λύπες θα μαζέψω 

και στον πληθωρισμό θα βάλω, 

ωραίες ρίμες θα προσέξω 

και νέο ποίημα θα προβάλλω. 

Ο αγρότης στη γη σπέρνει σπόρους, 

εγώ στις καρδιές ρίχνω φωτιά, 

τα πρόσωπα ζωή γεμίζω, 

άλλα δάκρυα, άλλα χαρά. 

Περνούν τα νιάτα. Λείπει η υγεία, 

λύπες, μπελάδες, τί να πω; 

Ρωτάτε πως να συνεχίσω; 

Μα το ποίημα είναι μικρό. 

Aleksander Śnieżko – Αλεξάντερ Σνιέσκο

.................................................................................................. Μετάφραση του ΠάβεουΚρούπκα

Οι κήποι των αισθημάτων

PIOTR  CHRZCZONOWICZ

Ο Piotr Chrzczonowicz  (Πιοτρ Χστσονόβιτς), είναι Πολωνός ποιητής, δοκιμιογράφος και ιστορικός. Κατάγεται από την Σιλεσία, εργάζεται ως καθηγητής λυκείου και πανεπιστημίου.

Οι κήποι των αισθημάτων 

Δημιούργησε μέσα μου γόνιμους κήπους.. 

ας ανθίσουν μηλιές κι ας χορτάσουν γλύκα 

τους ουρανίσκους του κόσμου μας! 

Κάτω απ’ την σκηνή του Κεδάρ 

κτίσε την κλίνη του πάθους 

κέδροι και ελιές ας γίνουν σκέπη μας.. 

Πριν φυσήξει ο αγέρας από την κορφή του Ερμών 

και με ξυπνήσει από τον ύπνο 

χόρτασε τη δίψα μου με το νέκταρ του αμπελιού. 

Ω.. ιερό ρόδο, άνθισε σαν ο πύργος του Δαβίδ… 

θα σε αγκαλιάσω με το άρωμα του ροδιού 

ωσάν με το μύρο.. 

Γέμισε τους κήπους μου με κρόκους 

κι εγώ θα σε χρίσω με την κρήνη του μελιού 

και με τη δροσιά της ρητίνης μέχρι τα βουνά του Γαλαάδ.. 

ήδη ανθίζουν με πλειάδες τα μπουμπούκια του Μανδραγόρα 

στα χωράφια της Γης της Επαγγελίας! 

Το τραγούδι σου ας ανάψει τη φωτιά της ζωής 

στον κήπο του Παράδεισου! 

Εκεί η νύχτα θα μας στείλει τ’ αστέρια της Καλλιστώς.. 

στο στερέωμα της Αρκαδίας θα πούμε το άσμα της Εσπερίας 

με το μαγικό ούτι θα μου παίξεις τα μαργαριτάρια της αθανασίας 

και θα ωριμάσουν οι καρποί της γνώσης… 

Θα σου φέρω τις Εσπερίδες να υπηρετούν την καρδιά σου 

με τον ακατάληπτο πόθο! 

Δημιούργησέ μου, ω Κύριε, κήπους των αισθημάτων.!

Piotr Chrzczonowicz – Πιοτρ Χστσονόβιτς

.............................................................................................................
Μετάφραση του ΠάβεουΚρούπκα                                     

Η κόρη της Λήμνου

   

       ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ  ΑΝΔΡΕΟΥ

Νομικός, Πρώην Πρόεδρος της ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΛΟΓΟΤΕΧΝΩΝ και νυν Μέλος του Δ. Σ.., Ποιητής - Συγγραφέας - Κριτικός Λογοτεχνίας

ΜΑΡΟΥΛΑ ΤΗΣ ΛΗΜΝΟΥ (1478 μ.Χ.) 

(Η κόρη που τσάκισε την τούρκικη αρμάδα) 

Γράφει ο Αυγερινός  Ανδρέου

Στα 1460 μ.Χ., 7 χρόνια μετά την άλωση της Πόλης, γεννιέται στο φρούριο του Κότσινα στην Ανατολική Λήμνο η κόρη του Ισαακίου Κομνηνού, Άρχοντα του Φρουρίου. Η Λήμνος ήταν ακόμη ελεύθερη και κατείχετο από τους Βενετούς. Το όνομά της Μαρία και χαϊδευτικά Μαρούλα. Η κόρη μεγαλώνει σε περιβάλλον ελευθερίας και πατριωτισμού, δημιουργίας και ψυχικής ανάτασης. Ήταν τυχερή γιατί σε ηλικία 12 ετών ο πατέρας της προσέλαβε ως δάσκαλό της τον λόγιο Πορφύριο Νοταρά, που έφθασε στο νησί. 

Η πανωραία στην όψη και γλυκύτατη στην ψυχή Μαρούλα προσλαμβάνει γνώση και γνώσεις γεωγραφίας, μαθηματικών, ιστορίας και λαογραφίας. Η βάρβαρη ασιατική μπότα των Οθωμανών Τούρκων πατάει όλα τα Βαλκάνια, όλα τα ελλαδικά μέρη και τόπους, έχει αλώσει και κουρσέψει την Πόλη, την Ιωνία και τα περισσότερα νησιά του Αρχιπελάγους. Οι Τούρκοι πήραν απόφαση να αλώσουν και να κουρσέψουν την ελεύθερη ως τότε Λήμνο. Η σκιά της μαύρης σκλαβιάς απλώνεται πάνω από το νησί του Ηφαίστου. Έρχονται οι Τούρκοι! Αρχηγός της τούρκικης αρμάδας ο Σουλεϊμάν πασάς. Στις 21 Μαϊου του 1478 φθάνουν στο νησί, στο Φρούριο του Κότσινα. 

Η κόρη της Λήμνου, η Μαρούλα δηλαδή είναι μόλις 18 ετών. Οι Έλληνες υπερασπιστές της Λήμνου και οι Βενετοί πανέτοιμοι με ακονισμένα τα ξίφη τους να αποκρούσουν την άδικη επίθεση των βαρβάρων. Την ύστατη στιγμή κάνουν κοινή προσευχή στο Θεό να τους δώσει δύναμη κι αρπάζουν τα ξίφη. Ο πατέρας της Μαρούλας, ο Ισαάκιος Κομνηνός, πρωτοκαστελλάνος, περιδιαβαίνει τα τείχη, ως άλλος Κων/νος Παλαιολόγος, και εμψυχώνει τους μαχητές. Η μάχη άνιση. Οι σκάλες των Τούρκων γανζτώνονται πάνω στα τείχη, σκαρφαλώνουν αυτοί σαν αίλουροι και τα τείχη γεμίζουν με τους Οθωμανούς με τους αλυσιδωτούς θώρακες και τα θεόρατα ξίφη. Αίματα χύνονται παντού και οι κραυγές της αγωνίας και του θανάτου απλώνονται ως τα ουράνια. Οι Τούρκοι κυκλώνουν τον αρχηγό των Ελλήνων, τον Ισαάκιο Κομνηνό, και ένας απ' αυτούς του παίρνει το κεφάλι. 

Το ηθικό των υπερασπιστών των τειχών κλονίζεται βλέποντας το χαμό του φυσικού τους ηγέτη. Αρχίζει η άτακτη υποχώρηση. Η Μαρούλα ήταν παρούσα στη μάχη και στον θάνατο του πατέρα της. Χωρίς καμία σκέψη ζώνεται τ' άρματά του. Παίρνει το ματωμένο ξίφος του κι ορμάει με ορμή και μένος κατά των εισβολέων Τούρκων. Οι Έλληνες παίρνουν θάρρος και την ακολουθούν. Η θρυλική Μαρούλα, ως άλλη Αμαζόνα, με δύναμη λες θεϊκή κατασφάζει τους εισβολείς. Εκατοντάδες πτώματα κείτονται στα τείχη, δημιουργώντας σωρούς. Τρέχουν οι Τούρκοι στα πλοία να βρουν σωτηρία, αλλά η Μαρούλα τους κυνηγάει κι εκεί! Σε λίγο παίρνουν τη στράτα της ντροπής, της επιστροφής στα Δαρδανέλλια. Το φρούριο σώζεται, όλοι ζητωκραυγάζουν και η Μαρούλα περνάει στο Πάνθεο των ηρώων του Ελληνισμού. 

Ο Ενετός ναύαρχος Λορεδανός, θαυμάσας τον ηρωισμό της Μαρούλας, πρότεινε σ' αυτήν να κάνει γάμο με έναν από τους άριστους αξιωματικούς του και να προικοδοτηθεί από την Βενετική Πολιτεία, αλλά η Μαρούλα απέρριψε ευσχήμως την τιμητική πρόταση, λέγοντας ότι θέλει η ίδια να επιλέξει αυτόν που θα του εμπιστευθεί την τιμή και την τύχη της. Άγνωστη παραμένει η τύχη της κόρης της Λήμνου, μετά την μετ' ου πολύ παραχώρηση της Λήμνου από τους Βενετούς στους Τούρκους με συνθήκη. Στη Λήμνο έχει στηθεί ένα άγαλμα της Μαρούλας, κρατούσης ξίφος. Ξένοι και Έλληνες λόγιοι ασχολήθηκαν με την ηρωίδα αυτή, η οποία, ωστόσο, παραμένει άγνωστη στους πολλούς. Ο Αριστομένης Προβελέγγιος έγραψε το γνωστό δράμα του “Η κόρη της Λήμνου”. Ένα δικό μας ποίημα με τον ίδιο τίτλο έχει ως εξής: 

Η κόρη της Λήμνου

“ Η μέρα η ξημερόφωτη στο πέλαγο εφάνη/

κι εφώτιζε κι ομόρφαινε του Ηφαίστου την πατρίδα./ 

Δροσιά ο αγέρας έφερνε απ' τα Πριγκηποννήσια,/ 

χαμόγελα απ’ το Βόσπορο απλώνονταν στα κάστρα,/ 

ύμνους παλιούς , δοξαστικούς και θρήνους απ’ την Πόλη/ 

π’ ακούγαν οι βιγλάτορες, της Λήμνου οι Καστελλάνοι/ 

κι έπαιρναν δύναμη πολλή και περισσό κουράγιο/ 

για να κρατούν τα κάστρα τους ελεύθερα απ’ τους Τούρκους./ 

Στα γαλανά, μυρόβλητα, τ’ άγια νερά του Αιγαίου/ 

περήφανη αρμένιζε η Τούρκικη αρμάδα/ 

με τις γαλέρες τις ψηλές , μπρίκια και τρεχαντήρια/ 

και στα ’μορφα κατάρτια τους φλάμπουρα και σημαίες

που ’ χε σκοπό κι απόφαση τη Λήμνο να κουρσέψει,

με τα γερά καστέλλια της και τ’ άπαρτα τα κάστρα,

με τα πολλά τα’ αρχοντικά και το μεγάλο πλούτο.

Σαν κύματα σκαρφάλωναν και ζώνανε το Κάστρο

και θέριζαν τους καστρινούς , σφάζαν τους Καστελλάνους.

Και σαν η πύλη η ψηλή άνοιξε κι ετσακίσθη

κι ο τελευταίος μαχητής πέφτει νεκρός κοντά της,

εχάθηκε για τους Λημνιούς κι η τελευταία ελπίδα

και ντροπιασμένοι υποχωρούν κι η Λήμνος θα τουρκέψει.

Και ξάφνου τότε εφάνηκε, την ύστατη την ώρα,

αρχοντοπούλα λυγερή, η όμορφη Μαρούλα,

κόρη του Γένους διαλεχτή, του Πλάστη ευλογημένη,

χαΐνισσα, ανυπόταχτη, καμάρι του Αιγαίου,

ηρωϊκή και θεϊκή, καινούρια Αμαζόνα

που ’ χε φωτιά στα στήθη της, σίδερο στην καρδιά της.

Δαυλό παίρνει στο χέρι της και στην ποδιά μπαρούτι.

Αρπάζει το χρυσό σπαθί το χιλιοματωμένο

απ’ το χέρι του πατέρα της του πρωτοκαστελλάνου

που πολεμούσε ηρωϊκά και δίπλα της ’σκοτώθη.

Με γρηγοράδα ελαφιού και ζαρκαδιού τρεχάλα

φτάνει στου Κάστρου τα ριζά, στην τσακισμένη πόρτα

κι ορμάει σαν τον Διγενή στα τούρκικα τ’ ασκέρια

σαν το γεράκι, τον αητό, λιοντάρι πληγωμένο.

Μαζί της επαλεύανε και λίγα παλικάρια 

που ’χαν γλιτώσει απ’ τη σφαγή, τα τούρκικα χατζάρια

και κυνηγήσαν τους εχθρούς μέχρι να μπουν στα πλοία

και πάρουνε το γυρισμό και της ντροπής τη στράτα”. 

Αυγερινός Ανδρέου

Απουσία

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ  ΛΑΠΠΑ

Ποιήτρια

Απουσία

Σκέψεις με άρωμα μοναξιάς
λευκά λουλούδια στο τραπέζι
Ανάμνηση κάποιας συντροφιάς
που η μνήμη περιπαίζει

Σταγόνες βροχής στο χώμα
σώματα ανθρώπων γυμνών
αγάπης μήνυμα στο δώμα
και μνήμες εραστών

Πέταλα τριαντάφυλλων
όμορφα σκορπισμένα
ίχνη αισθημάτων άπειρων
που κρατούσα για εσένα

Ο ήλιος έχει ανατείλει
η ανάμνησή σου θάλλει
στου ονείρου την πύλη
μονάχη βρίσκομαι πάλι.

Κωνσταντίνα Λάππα

......................................................................................
(Από: http://konstantina.freelabs.net) Konstantina' Blog,  Ανέκδοτα ποιήματα).

Ν ό τ ε ς

ΜΙΝΩΣ  ΖΩΤΟΣ

Ποιητής

(1905 - 1932)

Ο Μίνως Ζώτος ανήκει στους νεώτερους της Νεορομαντικής Εποχής. Γεννήθηκε τον Ιούνιο του 1905 στο Νεοχώρι της Παραχελωίτιδος. Tελείωσε το Δημοτικό στο Νεοχώρι και το Σχολαρχείο στο Αιτωλικό και στο Μεσολόγγι έβγαλε το Γυμνάσιο. Το 1922 ήρθε στην Αθήνα και διορίστηκε στο Δήμο Αθηναίων βοηθός ταμεία, ενώ παράλληλα φοιτούσε στη Νομική Σχολή. ΤΟ 1928, γνώρισε τη Μαρία Φαραντούρη που υπήρξε και ο μεγάλος έρωτας της ζωής του. Το Φθινόπωρο του 1932 γύρισε στο χωριό του, και τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους πέθανε από φυματίωση. Την πρώτη του εμφάνιση στα Γράμματα την πραγματοποίησε το 1923 από το περιοδικό "Μούσα", ακόμη συνεργάστηκε και με τα περιοδικά "Η Βίγλα" (Μεσολογγίου), "Νέα Εστία", "Κίτρινος Γάτος", "Νεοελληνική Τέχνη", "Η Πνοή" κ.α.

Οι dromoi logotexnias φιλοξενούν δύο ποιήματα του ποιητή Μίνου Ζώτου.

Από τις  "Ν ό τ ε ς"               

                ***

Όχι, όχι! η μοίρα διάφορη
δεν ήτανε για μένα,
την παννυχίδα ο κάματος
διαχέεται κι η θλίψη

Τέλος από ΄να φέρετρο
μας πέφτει στον καθένα,
μόνο που εμένα είν΄ έτοιμο
και νέον θα με καλυψει...

               ***

Δεν είναι τίποτε να βιάσει
τη σκυθρωπή μου υποταγή,
τίποτε, τίποτε να σπάσει
την ακατάλυτη σιωπή.

Κάτι σα να 'πιασε τ΄αυτί μου
στον ήχο γνώριμης φωνής.
-Μην είπες τίποτε, ψυχή μου;
μην έχεις τίποτε να πεις;                           (1)



Δ ι κ α ί ω σ ι ς     

                        "Ποινή πως έοικε Ση χάρις, Κύριε."

Αγίων ψαλμοί και Αγγέλων κίνησις πολλή.
Η ανάκλησίς μου εν ουρανοίς εορτή μεγάλη.
Εν νεφέλη αφαρπάζομαι. Άγγελοι εν στολή
προς το αναβήναι με κρατούν απ' την μασχάλη.

Και ιδού πομπή μακρά με δάδας και πυρσούς
με δέχεται εν οργάνοις, δεν απουσιάζει
εκ των Αγίων ουδείς, και μόνον ο Ιησούς,
ολοέν και πλέον βαρύθυμος, πέραν μονάζει.

Μακαρίζω την τύχη μου. Ευτυχής εγώ.
ότι ηξιώθην χάριτος. Εδόθη μοι όντως
λαμπρά δικαίωσις τον Θεόν να υμνολογώ
εκ δεξιών Αγίου Κλαυδίου του μειδιώντος.   (2)

Μίνως Ζώτος
....................................................................................................................................................
1 & 2. Από τη Ανθολογία "Η ελληνική ποίηση", Εκδόσεις ΣΟΚΟΛΗ, σελ. 435, Αθήνα 1980

Ο Υ π ά ν θ ρ ω π ο ς

Ο  Υ π ά ν θ ρ ω π ο ς 

Του Σωκράτη Γερ. Μελισσαράτου 

Οι dromoi logotexnias, δημοσιεύουν τη βιβλιοκριτική της Φιλολόγου καθηγήτριας κ. Ελένης Μπίκα - Τσώλη για την Ποιητική Σύνθεση "Ο Υπάνθρωπος" του ποιητή και στοχαστή Σωκράτη Γερ. Μελισσαράτου.

Γράφει η Ελένη Μπίκα - Τσώλη 

(Φιλόλογος καθηγήτρια) 

        Ποίηση οντολογική, υπαρξιακή, μαχητική, ρωμαλέα. Διασχίζει τα ατέρμονα ουράνια με ένα αιχμηρό βεληνεκές κατευθυνόμενη σαν σάρισα στην καρδιά των αδίστακτων Δυναστών. 

      Ο ποιητής νους ταξιδευτής ελεύθερος του χθες, του σήμερα, του αύριο, αναζητεί το μυστικό του Κόσμου, φαντάζει στο ξέφωτο της αυγής, στην απεραντοσύνη των άστρων και χάνεται σε πέπλα ουράνια, αραχνοΰφαντα. Βλέπει και θλίβεται εικόνες παραστατικές από πολιτείες σκοτεινές, αμίλητες, κατεστραμμένες που καπνίζουν μέσα από τα συντρίμμια τους φορτωμένες ψυχές αθώων. Κι αλλού άνθρωποι σκυφτοί, θλιμμένοι, οδύρονται και θρηνούν. Αίμα παντού και μωρά αιμόφυρτα. Οι αιμοσταγείς αιμοπότες ούτε κι αυτά λυπήθηκαν. Κι ο ποιητής Μελισσαράτος αγανάκτησε και για μια ακόμη φορά με την ελεγκτική του πένα διεμαρτυρήθη έντονα και φώναξε δυνατά: 

«Δυνάστες Αδίστακτοι 

                       της Δημιουργίας παραφωνία… 

                                                      Δυνάστες Ανάλγητοι!» 

        Μακελάρηδες τί νομίζετε πως είστε! 

Ένα παιχνίδι της φύσης είστε που περιφέρεστε διαρκώς σ’ ένα σύννεφο που σκεπάζει το φως. Και σεις θα καείτε, θα λιώσετε, εξατμιστείτε, εκεί όπου δεν υπάρχει επιστροφή. Σας περιμένει ο ουράνιος θόλος με σακίδιο φορτωμένο γεμάτο νεκρές ψυχές με ανεκπλήρωτα όνειρα νέων ανθρώπων. 

Γράψε ψυχή μου τις ουρανόδενδρες ιδέες, οράματα ελεύθερων πνευμάτων για μια νέα γέννα συμπαντικής αγάπης που δεν χωρούν οι μακελάρηδες και κυριαρχεί η γνώση και η Σοφία. 

       Ο ποιητής ευαίσθητος δεν αντέχει τα συμβαίνοντα επαναστατεί. Η πένα του εξοργίζεται, δεν ανέχεται την πνευματική εκμετάλλευση από εκείνους που θέλουν να καθηλώσουν την ανθρώπινη βούληση. Γράφει στίχους που οδηγούν στο υπερπέραν.. 

«Οι Δυνάστες η Κόλαση  

                           Οι Λαοί ο Παράδεισος!» καταλήγει. 

       Αγωνίζεται να ελευθερώσει συνειδήσεις ναρκωμένες για να αντιληφθούν το πώς, που και γιατί κατευθύνουν στον αφανισμό την ορθή σκέψη, τουτέστιν τον πνευματικό ενταφιασμό. 

Εύγε φιλόσοφε Μελισσαράτε, 
που τη σοφία σου, σοφά την εναπόθεσες επάνω σε σμιλεμένους, ποιοτικούς στίχους φωτοφόρους για να φωτίζουν τους επιπόλαιους να μην παρασύρονται στην κάθε προκλητική εκμαύλιση των κρατούντων οργανωμένων κατεστημένων που τον θέλουν Υπάνθρωπο, αλλά να αισθάνονται το εσωτερικό ουράνιο ύψος τους, την ελευθερία τους. 

Άξιος Σωκράτη Μελισσαράτε! 

Άξιος αγωνιστής 
«Του Ωραίου, του Μεγάλου 

και του Αληθινού». 

Ελένη Μπίκα - Τσώλη

Δ α ν α ΐ δ ε ς

ADAM  MICKIEWICZ

Ο Adam Mickiewicz - Άνταμ Μιτσκέβιτς, είναι ο Εθνικός Ποιητής της Πολωνίας και ένας από τους κορυφαίους Ευρωπαίους λόγιους και πολιτικούς του ΙΘ΄ αιώνα.

  Οι dromoi logotexnias, φιλοξενούν ένα ποίημά του σε μετάφραση Γιώργου Πετρόπουλου και Πάβεου Κρούπκα με τίτλο..

Δ α ν α ΐ δ ε ς 

Ω! φύλο εσύ ευγενικό, πάει των καιρών το χάδι,

Που με αγριολούλουδα και στάχυα κεντημένα 
Των κοριτσιών επλάνευαν τα κάλλη τα γραμμένα,
Που περιστέρια έστελναν σαν προξενιού σημάδι.

Στης εποχής το σάλαγο το σύμπαν ανταριάζει:
Αυτή τραγούδι προτιμά αντί πολλού χρυσίου,
Άλλη ζητά το χέρι μου αντί καρδιάς νυμφίου
Κι αυτή, που τόσο αγαπώ, τα πλούτη μου κοιτάζει.

Ω! Δαναΐδες, έριξα στην άβυσσο των πόθων 
Όσα τραγούδια έγραψα και μια ψυχή θλιμμένη
Και είμαι τώρα έμπλεος συναισθημάτων νόθων.

Και αν με έλκει η ομορφιά κι ακόμη επιμένει
Και αν τις γυναίκες τις υμνώ ή τους χαρίζω δώρα
Την έρημη καρδούλα μου δεν τους προσφέρω τώρα.
  
Adam Mickiewicz  -  Άνταμ Μιτσκέβιτς

.........................................................................................................    Μετάφραση των Γιώργου Πετρόπουλου και Πάβεου Κρούπκα    

Η γένεσις της Ελλάδος

GRZEGORZ  WALCZAK

Ο Grzegorζ Walczak (Γκζέγκοζ Βάλτσακ), γεννήθηκε και ζει στην Βαρσοβία. Από τα φοιτητικά του χρόνια απόκτησε δημοσιότητα ως ηθοποιός, σατυρικός ποιητής και στιχουργός τραγουδιών ερμηνευμένων από τους πιο γνωστούς ερμηνευτές στην Πολωνία.

         Η γένεσις της Ελλάδος

Ήρθε ο Αρχιτέκτων

Της πόλεως ο κτίστης,

δύο πύργους στις οικουμένης τις άκρες

έθεσε,

τον ουρανό με του Πήγασου τα πτερά άπλωσε,

Στην γη τους σπόρους των ηρώων έσπειρε

Ώστε να γίνει η Ελλάς

                ***

              Μυστικές ζώνες

Τί είναι που έλκει εσένα κι εμένα,
Ω.. Οδυσσέα, που πάλι σαλπάρεις
σε περίπλου πέρα απ’ τον ορίζοντα
απ’ τις Σειρήνες έμπνευση να πάρεις;

Οι δικοί σου – δικοί μου μεταφορείς –
Οι Φαιάκοι μέσω της έλξης των αισθήσεων
Θα μας οδηγήσουν στην άκρη της γης
Και εκ νέου το ταξίδι θα είναι γνήσιο.

Πάλι αφήνουμε την Ιθάκη και προς ξένα μέρη
Σαλπάρουμε δίχως επιστροφή. Όμως γιατί;
Κανένας ψυχαγωγός δεν το ξέρει.
Θα μου το πεις εσύ, ω.. περιπλανητή!

Είναι χαμένος όποιος μπει στο μυστικό,
Θα περιπλανηθεί κι ούτε η μοίρα θα τον σώσει
Όταν οι Σειρήνες τον αρπάξουν στον χορό
Και του Τειρεσία προφητείες θα εκπληρώσει.

Πως την δίψα να χορτάσεις, ω.. τρελέ..!
Αφού σκοποί απατηλοί σε σέρνουν.
Ο δρόμος σου δεν θα τελειώσει ποτέ
Κι οι Σειρήνες αποκάλυψη δε φέρνουν.


                        ***

                  Α χ έ ρ ω ν 

Ο Αχέρων – το ποτάμι της λύπης,
ζοφερά και σκοτεινά νερά.
Ποιος; Εγώ ή ο Οδυσσέας
τα χέρια του εκεί βουτά;
Ασήμαντο: ποιος από μας θα γυρίσει
στις σβησμένες εστίες των νιάτων.
Ο άνεμος τις στάχτες θα σκορπίσει,
θα ξεχαστεί όποιος υπήρξε εδώ κάτω.


Grzegorz Walczak     (Γκζέγκοζ Βάλτσακ)

.....................................................................................................
Μετάφραση του Πάβεου Κρούπκα

Δεν ήμουνα ποτέ στην Ακρόπολη

ALINA  LASSOTA

Είναι Πολωνίδα ποιήτρια, πεζογράφος, ηθοποιός και σκηνοθέτρια από την Λιθουανία. Ζει και εργάζεται στο Βίλνιους και στη Βαρσοβία.

Ο χορός των ανδρεικέλων 

Έγινε ο κόσμος αποπνικτικός
Έλα και αέρισέ του την καρδιά,
Ω.. Παράκλητέ μας! Ας γίνει νωπός.
Κάνε τους ανθρώπους να τρέχουν γερά.

Ενώ των ανδρεικέλων πάει ο χορός
Παλιάτσων και μίμων, να τους όλους, δες,
Με τις προσωπίδες προς το αύριο εμπρός.
Όλοι έχουν χάσει το θαύμα του χθες.

Και των ανδρεικέλων πάει ο χορός.
Μου λείπει ο Μάϊος κι ο κόσμος με πνίγει.
Ω Παράκλητέ μας! Ρίξε λίγο φως
Να μην νιώθω σαν του ποιήματος συντρίμμι.


                          ***

Δεν ήμουνα ποτέ στην Ακρόπολη 

Δεν ήμουνα ποτέ στην Ακρόπολη
Αν και άκουσα:
Πρέπει να πας στην Ελλάδα
Εκεί τα πάντα υψώνονται προς τον ήλιο.

Δεν ήμουνα ποτέ στην Ακρόπολη
Σε όλα τα ταξίδια μου
Αναζητούσα τη σκιά
Σήμερα η λευκή Ελλάς

Μου στέλνει γαλάζιες επιστολές
Με την αινιγματική εντολή της μοίρας

Alina Lassota – Αλίνα Λασσότα
   
.....................................................................................................
 Μετάφραση του Πάβεου Κρούπκα