Ερμιόνη

PAWEł KRUPKA

(Συγγραφέας-ποιητής-μεταφραστής) 

Ένας Μεγάλος Ελληνιστής και Φιλέλληνας.

"Ο Paweł Krupka γεννήθηκε στην Πολωνία. Είναι φιλόλογος, απόφοιτος του Πανεπιστημίου Βαρσοβίας και διδάκτωρ του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Τμήμα Νεοελληνικής Φιλολογίας. Εξασκεί το επάγγελμα του διπλωμάτη. Είναι ποιητής, διηγηματογράφος, μεταφραστής, δοκιμιογράφος, βιβλιοκριτικός και τραγουδοποιός. Υπήρξε αθλητής και συμμετέχει στο Ολυμπιακό Κίνημα στον Πολιτιστικό κλάδο. Είναι αντεπιστέλλον μέλος της Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών και του Φιλολογικού Συλλόγου Παρνασσός."   

                                                          ***

Οι dromoi logotexnias φιλοξενούν τρία  ποιήματα, τού Μεγάλου Ελληνιστή και Φιλέλληνα Πολωνού Ποιητή, Paweł Krupka μεταφρασμένα στην Ελληνική Γλώσσα από τον ίδιο, που φανερώνουν την αγάπη του για την Ελλάδα, και την Ελληνική Παιδεία! 

Ε Ρ Μ Ι Ο Ν Η

Ιδού εσύ λοιπόν

αναπνέεις την θαλάσσια αύρα

στο απόκρημνο ακρογιάλι του Αιγαίου

Σε χαιρετούν πάνω απ’ τα κύματα

οι φάροι της Ύδρας και τα ιπτάμενα δελφίνια

Πώς λοιπόν μπορούσε να σ’ αγκαλιάσει

ο Τοσκάνος ποιητής στη βροχή των πεύκων;

Πάντα ήσουν και θα είσαι εδώ

στο ασημένιο πράσινο των ελαιώνων

στο μαύρο των κυπαρισσιών

και στο χρυσό φύλλωμα των πλατανιών!

                    ***

ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ

Φανερώνουν μόνο την πλάτη
όταν πλησιάζει ο θαλάσσιος γίγας
Για να κοιτάξει τα γέρα πρόσωπα των αδελφών της Κρήτης
πρέπει να περικυκλώσει τα καμένα τους χέρια
τα διακεκομμένα με πολύχρωμες φλέβες
αίματος φύλων που έρχονται επί χιλιετίες
και κόβουν μάρμαρα και διαβάζουν τα ζώδια
Η Ίος με το βαθύ στόμα
και το απότομο μέτωπο στολισμένο 
με στέμμα χιονόλευκων σπιτιών με γαλάζια μάτια
Η Νάξος με το αιχμηρό διάδημα
πύργων και γκρίζων κορυφών
που πιάνουν τα ελαφρά χελιδόνια των νεφών
απλώνει τα λυγισμένα της μπράτσα
και στο δεξί της χέρι κρατάει την πύλη του Απόλλωνα
Η Πάρος ντύθηκε με γαλήνια πρασινάδα
κι’ ένα περιδέραιο παλαιού ανεμόμυλου
κρέμασε χαριτωμένα με μια λευκή αλυσσίδα
σπιτιών και εκκλησιών
Η Σύρος κοιτάζει αινιγματικά
πίσω από το ελαφρύ φόρεμα
δροσερών ομιχλών
Η Κύθνος κι’ η Κέα σουφρώνουν αυστηρά
τα πέτρινα φρύδια τους

πάνω στο ηλιοκαμένο τους πρόσωπο
Κι’ η ζοφερή Μακρόνησος

που κόβει τον Αιγαίο καθρέφτη του σύμπαντος

με σκληρό λίθινο κοπίδι

                    ***

Θ Η Ρ Α 

Επέλεξε αυτό τον τόπο 

ο ξεχασμένος θεός Ήφαιστος 

και μη προσέχοντας τους φλύαρους 

μαρμάρινους λάτρεις 

του λευκού και του γαλάζιου 

ο ίδιος έκτισε για τον εαυτό του 

ένα ναό 

με τραχείς τοίχους 

από συγκρατημένη μελάνη 

και φλογερή ώχρα 

Τους έχουν στολίσει ο Μαΐστρος και ο Πουνέντες 

με τους μυστικούς μαιάνδρους 

του αερώδους σκαρπέλου 

Και μόνο στην κορυφή 

άφησε ένα ευγενικό διάστημα 

για τα λευκά πέτρινα μπράτσα 

που κρατούν εκατό καμπάνες 

για να κηρύττουν στον κόσμο του Αιγαίου 

την αγία ώρα

Paweł Krupka     Πάβεου Κρούπκα

Στρόβιλοι στο χιόνι

Александр Блок 
Αλεξάντρ Μπλοκ 

(1880 - 1921)

Ο Александр Блок (Αλεξάντρ Αλεξάντροβιτς Μπλοκ), γεννήθηκε το 1880 στην Πετρούπολη της Ρωσικής Αυτοκρατορίας. Κατά πολλούς είναι από τους μεγαλύτερους Συμβολιστές της Προεπαναστατικής Ρωσίας. 

Ο ίδιος ο ποιητής θεωρούσε ότι το ποίημά του "Οι Δώδεκα" πως ήταν το αριστούργημά του. Υπήρξε από τους μεγάλους λυρικούς ποιητές μετά τον Αλέξανδρο Πούσκιν. Άφησε το στίγμα του στη Ρωσική ποίηση ανοίγοντας νέους δρόμους ύφους, νεοτερισμού και λεκτικής έκφρασης. Ο Γκόρκι στέλνοντας επιστολή στον Ανατόλι Λουνατσάρσκι έγραψε: "Ο Μπλοκ είναι ο μεγαλύτερος ποιητής της Ρωσίας..." Από την ποίηση τού Μπλοκ εμπνεύστηκαν πολλοί Ρώσοι σκηνοθέτες.

Κατ' επιλογή αναφέρουμε τα έργα: "Φάμπρικα" 1903, "Η πόλη" 1904-1908, "Μάσκα από χιόνι", "Οι Δώδεκα" 1918.

Οι  dromoi logotexnias,  φιλοξενούν δύο ποιήματα του μεγάλου Ρώσου ποιητή.
                 1

Στρόβιλοι από χιόνι

Στρόβιλοι από χιόνι
σβήνουν κάθε ίχνος.
Η αυγή απαλή
μας ξυπνά απ' τον ύπνο.

Αστραπές στο πλάτος
τ' ουρανού μας λάμπουν.
Μαλακό το πάθος
λίκνισμα στους κάμπους.

Κουρασμένα πλήθη
πάλι θ' ακλουθήσω
τη λευκή Κυρία
ίσως συναντήσω..

                  2.

Στη γωνιά του ντιβανιού

Τα δαυλιά μέσα στο τζάκι
Έσβησαν για δες.
Πόσες έσβησε ο αγέρας 
πυρκαγιές...

Πόσα η θάλασσα καράβια
κατάπιε, ναι.
Πόσοι γλάροι κλαιν' στο κύμα, 
αχ καημέ!

Χάθη ο ήλιος απ' τον κόσμο 
και το ξέρω, ωιμέ.
Είμαι ποιητής, καρδιά μου:
πίστεψε σ' εμέ.

Όσα παραμύθια θέλεις 
να σου πω
Κι όσες μάσκες μου ζητήσεις
θα φορώ.

Πού σκιές παίζουνε τόσες
όσες μέσα εδώ;
Που παράξενες εικόνες
νά βρω αλλού μπορώ;

Γονατίζω πάντα κι όπου
 είσαι συ
 Κι απ' το χέρι μου άνθος πέφτει
σα βροχή. 

 Ο Александр Блок (Αλεξάντρ Αλεξάντροβιτς Μπλοκ)

..............................................................................................

 1 & 2. "Νέα Παγκόσμια Ποιητική Ανθολογία", Ρίτας Μπούμη - Ν. Παπά, Τόμ. ΣΤ΄.

Τώρα κι εμείς για κει τραβάμε

Сергей Есенин

        (Σεργκέι Γεσένιν - 1895 - 1925)

Ο Сергей Есенин (Σεργκέι Γεσένιν), ήταν Ρώσος λυρικός ποιητής. Υπήρξε από τους πιο δημοφιλείς ποιητές του 20ου αιώνα, με πολυσήμαντο λογοτεχνικό έργο. Γεννήθηκε στο Κονσταντίνοβο της Ρωσικής Αυτοκρατορίας. Οι γονείς του ήταν φτωχοί αγρότες. Επηρεάσθηκε από τους ποιητές Αλέξαντρ Μπλοκ, Σεργκέι Γκοροντίετσκι, Νικολάι Κλούγιεφ και τον Αντρέι Μπέλυ. 

Ο ίδιος ο Γεσένιν έλεγε ότι ο Αντρέι Μπέλυ του έμαθε τη σημασία της φόρμας, ενώ ο Κλούγιεφ και ο Μπλοκ του δίδαξαν τον πραγματικό λυρισμό. Αυτοκτόνησε στο δωμάτιο ενός ξενοδοχείου το 1925 σε ηλικία τριάντα (30) ετών.

Οι dromoi logotexnias, φιλοξενούν δύο ποιήματα του Ρώσου ποιητή. 

                       1.

Τώρα κι εμείς για κει τραβάμε

Τώρα κ' εμείς για κει τραβάμε λίγοι-λίγοι
στη χώρα αυτή που βασιλεύει η ευλογία κ' η σιωπή.
Ίσως κι εγώ, τα υπάρχοντά μου τα φθαρμένα,
θα πρέπει σύντομα να τα μαζεύω για τα κει.

Δάση μου εσείς αγαπημένα από σημύδες!
Άμμοι της στέππας άμετροι. Και γη μου εσύ!
Μπροστά σ' αυτόν το μέγα πλούτο που μου φεύγει
δε βρίσκει τρόπο η θλίψη να κρυφτεί.

Α, πόσο, πόσο αγάπησα σ' αυτόν τον κόσμο
ό,τι ολοζώντανο τυλίγει την ψυχή,
γαλήνη στις οξυές που ανοίγοντας τα κλώνια
ξεχάστηκαν κοιτώντας τον ορίζοντα τριανταφυλλή.

Μέσα στην ησυχία πλήθος σκέψεις έχω πλάσει,
πλήθος τραγούδια αρμόνισα για μένανε. Γι' αυτό
νιώθω ευτυχής που ανάσαινα και ζούσα
στην αγριεμένη τούτη γη, στον άγριο αυτό καιρό.

Είμαι ευτυχής που φίλησα πολλές γυναίκες,
που μάδησα άνθη, που κυλίστηκα στη χλόη την απαλή'
τα ζώα, σαν τα μικρότερά μου αδέρφια
ποτέ μου δεν τα χτύπησα στην κεφαλή.

Το ξέρω πως εκεί τα δάση δεν ανθίζουν,
δεν κουδουνίζει η σίκαλη τον κύκνειο της λαιμό'
μπροστά σ' αυτόν τον πλούτο που μου φεύγει
με περιτρέχει ρίγος παγερό.

Το ξέρω πως στη χώρα εκείνη δε θα υπάρχουν
οι κάμποι αυτοί που στο σκοτάδι λάμπουνε χρυσοί,
γι' αυτό και τόσον ακριβοί μού είναι οι ανθρώποι
που ζουν μαζί μου πάνω εδώ σ' αυτή τη γη.

                       2.

Όχι φωνές, πικρίες και κλάματα

Όχι φωνές, πικρίες και κλάματα.
Αντίο, μηλιές πούχα αγαπήσει·
μ’ άγγιξε κιόλας το φθινόπωρο
κι η νιότη απόμακρα έχει σβήσει.

Τα καρδιοχτύπια, πάει, περάσανε·
ναι, λίγη ψύχρα – η πρώτη. Το ίσο
χαλί των χωραφιών που αγάπησα
γυμνόποδος δεν θα πατήσω.

Αντίο, ωραίες περιπλανήσεις μου,
των αισθημάτων μου άγρια δάση·
νιότη τρελή που τα τραγούδια μου
παράφορα είχες λαμπαδιάσει.

Κανένα πια τρανό λαχτάρισμα·
μη και μες στ’ όνειρο έχω ζήσει:
Καβάλα σ’ ένα ρόδινο άλογο
μια χαραυγή έχω διασχίσει.

Φύλλα από μαυρισμένο μέταλλο
σπορπάει τριγύρω το σφεντάνι.
Ευλογημένο ας είναι ό,τι άνθησε
πάνω στη γη και θα πεθάνει.

Сергей Есенин (Σεργκέι Γεσένιν)

..............................................................................................
1. Μετάφραση: Κατίνα Ζορμπαλά
2. Μετάφραση:  Γιάννης Ρίτσος

Ο θάνατος του ποιητή

Михаил Юрьевич Лермонтов

(Μιχαήλ Γιούρεβιτς Λέρμοντοφ) 1814 - 1841 

Ο Μιχαήλ Γιούρεβιτς Λέρμοντοφ, γεννήθηκε στη Μόσχα,στις 30 Οκτωβρίου 1814 και πέθανε το 1841. (Ήταν ποιητής, μεταφραστής, ζωγράφος, καλλιτέχνης μυθιστοριογράφος, θεατρικός συγγραφέας, αξιωματικός). Από τους κορυφαίους Ρώσους ποιητές και δεύτερος σε σπουδαιότητα μετά τον Αλεξάντρ Πούσκιν. Το ποίημά του "Ο θάνατος του ποιητή" αφιερωμένο στο θάνατο του Αλεξάντρ Πούσκιν, που σκοτώθηκε σε μονομαχία, προκάλεσε το μένος των αυλικών του Τσάρου. Σε ηλικία 27 ετών έχασε και ό ίδιος τη ζωή του σε μονομαχία. Μερικά από τα έργα του που έκαναν μεγάλη αίσθηση είναι: Μποροντίνο, Βαλέρικ, Μτσίρο, Σάσκα, Μασκαράντ και το αξιολογότερο απ΄όλα το "Ένας ήρωας του καιρού μας".    

Οι dromoi logotexnias, παραθέτουν το ποίημα..  

                   Ο θάνατος του ποιητή

Ο ποιητής είναι νεκρός! Δέσμιος της τιμής,
δυσφημισμένος έπεσε στου χάρου την αγκάλη,
μ' ένα καυτό μολύβι στην καρδιά, 
τη δίψα της εκδίκησης στα μάτια, αργά για πάντα κλίνοντας
το αγέρωχο κεφάλι... Δεν ήταν η ψυχή του Ποιητή
φτιαγμένη για ατιμίες, καταισχύνη. Κι ένας, ενάντια
στους πολλούς, μόνος του πάντα, ορθώθηκε. Κι είναι νεκρός!
Νεκρός! Προς τι λοιπόν τόσοι οδυρμοί, έπαινοι κούφιοι
και κλαυθμοί κι απολογίες που δεν πείθουνε κανέναν;

Της τύχης του ήτανε γραφτό. Διωγμένος ζούσε, σαν αγρίμι,
από καιρό, γιατί είχε λεύτερη, αδούλωτη ψυχή και στη φωτιά
που ανάβαν γύρω του, ρίχνανε λάδι με μανία οι φθονεροί.
Ξενοιάστε τώρα. Τα μύρια δεν τ' άντεξε η ψυχή του τα μαρτύρια.
Σαν το κερί τρεμόσβησε η θεία του πνοή,
στο μέτωπο μαράθηκε το δάφνινο στεφάνι...
Ετσι ο φονιάς αδίσταχτα το πλήγμα το στερνό του καταφέρνει.
Κούφια στο στήθος η καρδιά, στο χέρι του δεν τρέμει το πιστόλι.
Και σαν δραπέτη άπληστο στης δόξας και του πλούτου το κυνήγι,
μοίρα τον έριξε κακή στου Ποιητή το δρόμο, για να κουρσέψει
μονομιάς τη γλώσσα που μιλούσε για όλους εμάς,
το καύχημα ολόκληρης γενιάς... Και τη ματόβρεχτη στιγμή
του φονικού δεν το 'νιωσε το χέρι ποιον χτυπούσε;
Κι ο Ποιητής, να τώρα κείτεται νεκρός, όπως κι ο βάρδος μας
εκείνος ο παλιός, ο χιλιοτραγουδισμένος, θύμα εκδίκησης
κι αυτός κι από μοιραίο χέρι θερισμένος...

- Πώς απ' τις σφαίρες της ειρήνης, του φωτός, στον κόσμο τούτο
είπες να κατέβεις, που πνίγει τις ελεύθερες καρδιές;
Πώς άπλωσες το χέρι στους δειλούς και πίστεψες τα δολερά τους
χάδια, εσύ που ήξερες καλά τι κρύβουν τα μαγνάδια;
Και να το δάφνινο σου βγάλανε στεφάνι κι ακάνθινο μαρτυρικό
στο θεϊκό σου μέτωπο απιθώσαν και τις στερνές σου
τις στιγμές οι άπιστοι φονιάδες φαρμακώσαν. Δε θ' ακουστούνε
πια ποτέ των θεϊκών ασμάτων σου οι ήχοι. Μνήμα στενό
και σκυθρωπό σε κλείνει, Βάρδε, πια και σφαλισμένα
του λοιπού τ' απέθαντά σου χείλη...

- Κι όσο για σας, αντάξιοι επίγονοι ατιμασμένων πατεράδων
αλαζόνες, δουλόπρεπης φάρας αποβράσματα, που παίζετε στα ζάρια
τη ζωή μας αγεληδόν στους θρόνους σας στρωμένοι, της Λευτεριάς,
του Πνεύματος, της Δόξας δήμιοι, στραγγαλιστές του Δίκαιου
και του Νόμου, κάτω απ' του νόμου τη σκιά, για πόσο ακόμα
θα 'στε ασφαλισμένοι; Η θεία Δίκη επαγρυπνεί, φονιάδες,
πουλημένοι, κι απ' το χρυσάφι σας δεν είναι διεφθαρμένη.
Εχει ο καιρός γυρίσματα και μ' όλο το μαύρο αίμα σας,
δε θ' αποπλύνετε ποτέ του Ποιητή το τίμιο, άλικο αίμα!»

Михаил Юрьевич Лермонтов  (Μιχαήλ Γιούρεβιτς Λέρμοντοφ)

.....................................................................................................
Μετάφραση: ΒΙΒΕΤ ΤΣΑΡΛΑΜΠΑ - ΚΑΚΛΑΜΑΝΗ
Ριζοσπάστης (Πολιτισμός), σελ. 18, Σάββατο 25 Δεκεμβρίου 1999

Στην Πατρίδα

ΛΟΡΕΝΤΖΟΣ  ΜΑΒΙΛΗΣ

(1860 - 1912)

Ο Ιθακήσιος Ποιητής Λορέντζος Μαβίλης, γεννήθηκε το 1860. Τελειώνοντας τις εγκύκλιες σπουδές του το 1878 γράφτηκε και φοίτησε στη Φιλοσοφική Σχολή Αθηνών. Έφυγε για τη Γερμανία το 1879 και επέστεψε το 1890 παίρνοντας το Διδακτορικό του από το Πανεπιστήμιο του Erlangen. 

Το 1893 κατατάχτηκε στον Ελληνικό Στρατό και με το ξεκίνημα του άτυχου για την πατρίδα μας Ελληνοτουρκικού πολέμου το 1897 πολέμησε ως εθελοντής. Με την κήρυξη των Βαλκανικών πολέμων υπηρέτησε στο Γαριβαλδινό στρατιωτικό σώμα του Αλέξανδρου Ρώμα και ανέλαβε τη Διοίκηση του 6ου λόχου , επί κεφαλής του οποίου σκοτώθηκε στο Δρίσκο της Ηπείρου στις 28 Νοεμβρίου 1912.

Κατά τον Ποιητή Σωκράτη Μελισσαράτο ήταν:
     « Υπόδειγμα Φιλοπατρίας, Ανδρείας και Πνευματικού Μεγαλείου, άφησε την τελευταία του πνοή πολεμώντας για τα Ιερά και Όσια της Πατρίδας του! » *

Οι dromoi logotexnias, παραθέτουν δύο ποιήματα του εκλεκτού Έλληνα ποιητή. 

Στὴν Πατρίδα

Πατρίδα, σὰν τὸν ἥλιο σου ἥλιος ἀλλοῦ δὲ λάμπει.
Πῶς εἰς τὸ φῶς του λαχταροῦν ἡ θάλασσα κι οἱ κάμποι,
πῶς λουλουδίζουν τὰ βουνά, τὰ δάσ᾿, οἱ λαγκαδιὲς
στέλνοντάς του θυμίαμα μυριάδες μυρωδιές!
Ἀφρολογοῦν οἱ ρεματιὲς καὶ λαχταρίζ᾿ ἡ λίμνη,
χίλιες πουλιῶν λαλιὲς ἠχοῦν, τῆς ὀμορφιᾶς του ὕμνοι,
σ᾿ ἄπειρ᾿ ἀστράφτουν χρώματα παντοῦ λογῆς λογῆς
τ᾿ ἀγέρα τὰ πετούμενα τὰ σερπετὰ τῆς γῆς.
Κι αὐτὸς σηκώνει τ᾿ ἀλαφρὰ τῆς καταχνιᾶς μαγνάδι,
κι ἡ κάθε στάλ᾿ ἀπὸ δροσιὰ γυαλίζει σὰν πετράδι,
κάθε ἀχτίδα του σκορπᾶ μὲ τὴν ἀναλαμπὴ
χαρά, ζωὴ καὶ δύναμη κι ἐλπίδα ὅπου κι ἂν μπεῖ.

Φαντάζεις σὰν τὸν ἥλιο σου κι ἐσύ, καλὴ πατρίδα,
καὶ μάγια σὰν τά μάγια σου στὸν κόσμο ἀλλοῦ δὲν εἶδα.
Ἡ γῆ σου εἶναι παράδεισος, κι αἰώνια γαλανὸς
γύρω σου καθρεφτίζεται στὸ πέλαγ᾿ ὁ οὐρανός.
Κι οἱ νύχτες σου μὲ τ᾿ ἄστρα τους, μὲ τὴ γαλάζια πάστρα,
μὲ τ᾿ ἀηδονολαλήματα, τρεμάμενα σὰν τ᾿ ἄστρα,
μὲ τὸ φεγγάρι ποὺ περνᾶ, σὰν τ᾿ ὄνειρο εὐτυχίας
στὴ μέση τῆς ἀπέραντης οὐράνιας ἡσυχίας.
Οἱ νύχτες σου δροσοβολοῦν χιλιόπλουμα λουλούδια
καὶ στῶν παιδιῶν σου τὶς καρδιὲς ἀμάραντα τραγούδια,
σταλάζουνε στὰ σπλάγχνα τους θεράπειο λησμονιᾶς,
ἐλευτεριᾶς ἀγάλλιαση καὶ μίσος τυραννιᾶς.

Μάγεμ᾿ ἀσημούφαντο, φῶς μαργαριταρένιο,
λιώνονται σ᾿ ἕνα χάραμα ξανθό, μαλαματένιο.
Γιομάτος μόσχους καὶ δροσιὲς ὁ Ζέφυρος τερπνᾶ
μέσ᾿ ἀπ᾿ ἀγάπης φαντασιὲς τὰ πλάσματα ξυπνᾶ.
Κι ἀνάμεσα στὰ χρώματ᾿ ἀπὸ χίλια οὐράνια τόξα,
προβαίνει πάλ᾿ ὁ ἥλιος εἰς ὅλη του τὴ δόξα.
Καί, σὰν τοῦ μεγαλείου σου σύμβολο φωτεινό,
ἕως τὸ χρυσὸ βασίλεμα λάμπει στὸν οὐρανό.
Ἑλλάς, τὸ μεγαλεῖο σου βασίλεμα δὲν ἔχει,
καὶ δίχως γνέφια τοὺς καιροὺς ἡ δόξα σου διατρέχει.
Ὅσες φορὲς ὁ ἥλιος σου νὰ σὲ φωτίσει ἐρθεῖ,
θὲ νὰ σὲ βρεῖ πεντάμορφη, στεφανωμένη ὀρθή.

                          ***

Καλλιπάτειρα

«Ἀρχόντισσα Ροδίτισσα, πῶς μπῆκες;
Γυναῖκες διώχνει μιὰ συνήθεια ἀρχαία
ἐδῶθε.» «Ἔχω ἕνα ἀνίψι, τὸν Εὐκλέα,
τρία ἀδέρφια, γιό, πατέρα, Ὀλυμπιονίκες·

νὰ μὲ ἀφήσετε πρέπει, Ἑλλανοδίκες,
κι ἐγὼ νὰ καμαρώσω μὲς τὰ ὡραῖα
κορμιά, ποὺ γιὰ τὸ ἀγρίλι τοῦ Ἡρακλέα
παλεύουν, θαυμαστὲς ψυχὲς ἀντρίκειες.

Μὲ τὲς ἄλλες γυναῖκες δὲν εἶμ᾿ ὅμοια·
στὸν αἰῶνα τὸ σόι μου θὰ φαντάζει
μὲ τῆς ἀντρειᾶς τ᾿ ἀμάραντα προνόμια·

μὲ μάλαμα γραμμένο τὸ δοξάζει
σὲ ἀστραφτερὸ κατεβατὸ μαρμάρου
ὕμνος χρυσός, τοῦ ἀθάνατου Πινδάρου.»

Λορέντζος Μαβίλης

.......................................................................................................

* Απόσπασμα από την ομιλία του ποιητή, Σωκράτη Μελισσαράτου στην 1η ΗΜΕΡΙΔΑ ΠΟΙΗΣΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ: « ΕΠΤΑΝΗΣΙΑΚΗ ΣΧΟΛΗ », Κυριακή 14 Απριλίου 2019, ώρ. 10:30 π.μ.

Ημερίδα Ποίησης με θέμα: Επτανησιακή Σχολή

Ο μ ι λ ί α

Ομιλία του Σωκράτη Μελισσαράτου (Sokratis Melissaratos) για την παρουσίαση του βιβλίου "ΤΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΦΥΛΑΚΗΣ" του Αυγερινού Ανδρέου.

Εταιρία Ελλήνων Λογοτεχνών
8/12/1018

Α ι γ α ί ο υ Φ ω ς

ΠΟΛΥΞΕΝΗ  ΧΟΥΣΗ

(Ποιήτρια)

Η Πολυξένη Χούση, είναι ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΣΥΝΤΑΞΗΣ του μηνιαίου Περιοδικού "ΝΑΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΣ" (ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΕΝΩΣΗ "Ε.Θ.Ε. 1931 -2Ο12" - ΕΝΩΣΗ ΑΠΟΣΤΡΑΤΩΝ ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΩΝ NAYTIKOY "Ε.Α.Α.Ν. 2013 -" )

                                                        *

    Οι dromoi logotexnias, φιλοξενούν δύο ποιήματα της Εκλεκτής Ελληνίδας Ποιήτριας.  

"Αιγαίου  Φως".    

Αιγαίο,

πώς να αφουγκραστώ την πιο βαθιά πνοή σου;

Ν' αγκαλιαστώ στους βράχους σου, στο κύμα, στον αέρα

ή ψαλμωδός σ' άκτιστο φως, να ιερουργώ τη μέρα; 

Πού πρώτα χτίζεις τ' όνειρο και ανασαίνει η ελπίδα;

Κατά τη γέννα μιας αυγής απ' του ουρανού ο σώμα

ή μες στο λιόγερμα γεννάς μιαν άλλη ελπίδα ακόμα;

Αιγαίο,

το χνάρι είσαι του Θεού που άσβεστα ηλιαχτίζει

γεννήτορας και κτήτορας ορμής που αναβλύζει.

Ω! μήτρα εσύ ενός Λαού, που τους λαούς φωτίζει.  (1)

*

Το Μέσα Φως

Σε ανάσες οδοιπορικές 

με ήλιου τη θωπεία,

αχτίδα βλέπει ο λογισμός

χρώματα η φαντασία.

Κυκλάμινα, τριαντάφυλλα,

υάκινθοι, ορτανσίες

αντιφεγγίζουν δύναμη

απλώνουν τις αιθρίες.

Νέκταρ κερνά το όνειρο

γενναία πεταλούδα,

πουλιά κεντάνε την ψυχή 

τραγουδισμένη αυγούλα.

Ω! της αρμονίας τάξη ορθή,

πνοή, ομορφιά κι ελπίδα,

χτίζεις αγάπης φρούριο

του ουρανού πατρίδα.

Εδώ το φως , εδώ η χαρά

σε απάτριδες αιώνες

του οδοιπόρου ο λυτρωμός

σε άνυδρους λειμώνες.  (2)

                                11 Ιανουαρίου 2019

Πολυξένη Χούση 

........................................................................................

1 & 2. Αναδημοσίευση από το Περιοδικό "ΝΑΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΣ", τεύχ. 1024, σελ. 7, Φεβρουάριος 2019  και τεύχ. 1023, σελ. 7, Ιανουάριος 2019, αντίστοιχα

Η φωτογραφία είναι από τον Ιστότοπο Pixabay.com

Καθ' οδόν προς Τροία

BOHDN WROCłAWSKI

(Μπόγνταν Βροτσουάφσκι)

Είναι Πολωνός συγγραφέας,

δραματουργός, και σκηνοθέτης. Από το 2010 διευθύνει το πιο δημοφιλές πολωνικό λογοτεχνικό εβδομαδιαίο περιοδικό Pisarze.pl.

Καθ’ οδόν προς την Τροία

Ακούω – οι άτακτοι τόνοι

Ξημερώματα χτυπούν την άκρη της καρδιάς

Καταλαβαίνω προσπαθώ να καταλάβω

αυτός ο καταρράκτης έκανε εφικτά

τα δυνατά περιγράμματα της μοναξιάς

Εδώ αέναα συγκεντρώνονται όλοι όσοι

είχαν στερηθεί

την τρυφερότητα του ήλιου και όλα αυτά

που μας κάνουν αναγνώσιμους

σε κάθε τοπίο

Χτυπά συνέχεια το ρολόι και επιταχύνει

με κάθε δευτερόλεπτο αγγιγμένο από το νεύρο

κάτω από την σκοτεινή επιφάνεια

σε απόλυτο βυθό

όλοι συνέχεια καρτεράμε

ενώ προσπαθούν οι φίλοι μας

στη σκάλα της ρωμαϊκής γερουσίας

Η Ελένη μας αέναα ταξιδεύει προς την Τροία

Ύστερα από χρόνια θα μπορέσουμε

να την συναντήσουμε τυχαία

στο μαγαζάκι της γειτονιάς

μες σε κοπάδι πιτσιρίκια

να την βλέπουμε

να τακτοποιεί προσεκτικά στην τσάντα της

τα βιωμένα της χρόνια

μια χειρονομία μεταξύ σας

ένα ασήμαντο χαμόγελο

τεράστιος χώρος έκπληξης

και τελικά αδιαφορίας

απόπειρα απάντησης

γιατί κάποτε το βλέμμα της

πυρπολούσε όλους τους ορίζοντες

που υπάρχουν μέσα σου

Χτυπά συνέχεια το ρολόι στην κυκλοφορία σου

είναι πιο ευαίσθητο

από τους ηλεκτροκαρδιογράφους της οικουμένης

κάτω από το βουρκωμένο βερνίκι όλο ραγισμένο

με αναστεναγμούς και σπασμένες αναπνοές

πάλι επιστρέφεις στον τόπο

που έχει αγαπήσει περισσότερο την μοναξιά σου

Bohdan Wrocławski - (Μπόγνταν Βροτσουάφσκι)

....................................................................

Μετάφραση του Πάβεου Κρούπκα

http://www.pisarze.ssd-linuxpl.com/

Η Συμφωνία των Πρεσπών

ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ  ΑΝΔΡΕΟΥ

Έγκριτος Νομικός, πρώην Πρόεδρος

της ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΛΟΓΟΤΕΧΝΩΝ

Λογοτέχνης-Κριτικός λογοτεχνίας

Η ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΤΩΝ ΠΡΕΣΠΩΝ

          Στις 17 Ιουνίου 2018 στις Πρέσπες υπεγράφη μεταξύ Ελλάδος και Σκοπίων συμφωνία επιλύουσα χρονίζοντα προβλήματα της περιοχής. Η μυστική διπλωματία μετεωρίσθη. Το άγρυπνο μάτι του ΝΑΤΟ, των ΗΠΑ, της Ε.Ε και των εμπόρων του καιρού μας επισκοπούσε τις κινήσεις και πίεζε τους Έλληνες εθνομηδενιστές να θέσουν επιτέλους την υπογραφή τους για την εκχώρηση της Μακεδονίας στο γειτονικό μόρφωμα. Ονόματος, γλώσσας, εθνότητας! Κέρδισαν τα μιλιταριστικά και οικονομικά συμφέροντα, ελέγχουν πια γεωπολιτικά τα Βαλκάνια πλήρως. Η Ελλάδα έχασε σε όλα τα σημεία. Γιατί, βέβαια, δεν είναι κέρδος να αναγνωρίσουν οι Σλάβοι και οι Αλβανοί γείτονές μας ότι δεν είναι απόγονοι του Φιλίππου του Β΄ και του Μ. Αλεξάνδρου. Συνωμολόγησαν ότι ο ήλιος ανατέλλει από την Ανατολή. Επίσης δεν είναι κέρδος το ότι 140 Χώρες, που ονόμαζαν τα Σκόπια “Μακεδονία” τώρα θα την λένε “Βόρεια Μακεδονία”. Γιατί αυτό γινόταν σε διμερές επίπεδο και όχι σε διεθνές (Ο.Η.Ε.), αφ' ενός και αφ' ετέρου γιατί οι Σκοπιανοί θα αποκαλούνται de facto και εν μέρει de jure “Μακεδόνες”.

          Πριν λίγες ημέρες η Βουλή των Ελλήνων ενδοτικά και με την ψήφο ολίγων προθύμων ανεξαρτήτων βουλευτών επικύρωσε την εθνική ταπείνωση. Μία βουλή η οποία το 1920 επικύρωνε την Συνθήκη των Σεβρών, της Μεγάλης Ελλάδος, των δύο Ηπείρων και των πέντε θαλασσών. Και το 1923 επικύρωνε την Συνθήκη της Λωζάνης, δυνάμει της οποίας η ηττημένη του πολέμου Ελλάδα κέρδιζε και κρατούσε τη Δυτική Θράκη, τα νησιά του Βορείου Αιγαίου και όλο το Αρχιπέλαγος ! (Mare nostrum) Για το οποίο εδώ και 40 χρόνια βρυχάται η Τουρκία ! Αλλά τότε, τύχη αγαθή, υπήρχε ένας Ελευθέριος Βενιζέλος, ενώ τώρα είναι ο υποτακτικός διεκπεραιωτής των ισχυρών αλλοεθνών συμφερόντων, με όραμα όχι εθνικό, αλλά μικροκομματικό.

          Τα Έθνη προγραμματίζουν τα σχέδιά τους για 100 και 1000 χρόνια. Το Ισραήλ περίμενε για 1000 χρόνια την εθνική του ολοκλήρωση. Η Δυτική Γερμανία δεν αναγνώρισε ποτέ την Ανατολική Γερμανία, αν και όλες οι Χώρες την είχαν αναγνωρίσει. Και κέρδισε. Η Γαλλία γονάτισε την Βρετανία (γιατί είχε την δική της Βρετάνη) και την ανάγκασε να κτυπήσει την πόρτα της Ε.Ο.Κ. ως “Ηνωμένο Βασίλειο”. Το αλάνθαστο κριτήριο του ελληνικού λαού τον έφερε αντίθετο (σε ποσοστό 80%) στην Συμφωνία αυτή. Τα εθνικά λάθη πύργωσαν το σθένος του λαού και πυραμίδωσαν το πνεύμα Του για ακύρωση πολιτικά και νομικά της Συμφωνίας ή έστω της αχρήστευσή της στην πράξη και στη ζωή. Για 300 ολάκερα χρόνια η Ελλάδα ανέπνεε με δύο πνεύμονες : Της Μικράς Ασίας και της Μακεδονίας. Ο ένας πνεύμονας κάηκε στις φλόγες της Σμύρνης το 1922. Ο άλλος της Μακεδονίας έχει τρωθεί και λογχισθεί τώρα βαρειά. Οι Έλληνες, όπου γης, δεν θα την αφήσουν απροστάτευτη, αιμάσσουσα τη Μακεδονία. Θα της προσφέρουν διαρκή αρωγή και αγάπη, θυσία, όση και όταν χρειασθεί. Το αειθαλές δέντρο της Ρωμιοσύνης έχει βαθειές ρίζες και κρατάει γερά τον Ελληνισμό. Όσο για τους πρωταγωνιστές της ενδοτικότητας και της ταπείνωσης, ας κάνουν αυτό, το οποίο ο Ηράκλειτος είπε για τους Εφεσίους : “Άξιον Εφεσίοις ηβηδόν απάγξασθαι”.

Aυγερινός Ανδρέου

Dovana sidabro eilėraštis. Η Ελληνική ποίηση στη Λιθουανία

PAWEł  KRUPKA

 (Συγγραφέας-ποιητής-μεταφραστής)

Dovana sidabro eilėraštis.

Η Ελληνική ποίηση στη Λιθουανία 

Γράφει ο Paweł Krupka

Στη Λιθουανία μόλις προ ημερών κυκλοφόρησε η πρώτη Ανθολογία Νεοελληνικής Ποιήσεως δημοσιευμένη σ’ αυτή την χώρα με τίτλο «Dovana sidabro eilėraštis» (Δώρο ασημένιο ποίημα), παρμένο από το έργο του Οδυσσέα Ελύτη. Η Συλλογή περιέχει ποιήματα τεσσάρων κορυφαίων Ελλήνων ποιητών του περασμένου αιώνα, των Γιώργου Σεφέρη, Γιάννη Ρίτσου, Οδυσσέα Ελύτη και Νίκου Γκάτσου. 

Πρόκειται για ένα πολύ πρωτότυπο δημοσίευμα και μια αξιόλογη προσπάθεια ομάδας νέων Λιθουανιδών Ελληνιστριών διότι, σ’ αυτή τη μικρή Βαλτική χώρα δεν υπήρξε ποτέ ισχυρή Ελληνική κοινότητα, ενώ και σήμερα οι Έλληνες στη Λιθουανία είναι ελάχιστοι. Επομένως οι συνθήκες για γνωστοποίηση της Νεοελληνικής Γλώσσας και του Ελληνικού Πολιτισμού στη Λιθουανία υπήρξαν πάντοτε δύσκολες. 

Το πρώτο Νέο ελληνικό έργο, δημοσιευμένο στα Λιθουανικά, εκδόθηκε μόλις το 1986. Ήταν «Η ΖΩΗ ΕΝ ΤΑΦΩ» του Στρατή Μυριβήλη και έχει μεταφραστεί από τη μέχρι πρόσφατα μοναδική μεταφράστρια των Νεοελληνικών Γραμμάτων στη γλώσσα αυτή, την Diana Bučiūtė (Ντιάνα Μπουτσούτε), κλασσική φιλόλογο, η οποία εργάζεται ως συντάκτρια σε εκδοτικούς οίκους. 

Στο εν λόγω έργο κοντά στην κ. Diana Bučiūtė (Ντιάνα Μπουτσούτε) στάθηκαν οι μεταφράστριες της νέας γενιάς κ. Κristina Svarevičiūtė (Κριστίνα Σβαρεβιτσούτε), καθηγήτρια Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο του Βίλνιους, η κ. Elžbieta Banytė (Ελζμπιέτα Μπανίτε), καθηγήτρια Λυκείου, δημοσιογράφος και βιβλιοκριτικός και η κ. Rūta Burbaitė (Ρούτα Μπουρμπαίτε). Η πολυτελής Έκδοση 400 αντιτύπων έχει επιχορηγηθεί από το Λιθουανικό Συμβούλιο Πολιτισμού, με τη συμπαράσταση από την Klasikų Asociacija (Εταιρία Κλασσικών) και από το μικρό αλλά πολύ δυναμικό Σύλλογο των Ελλήνων της Λιθουανίας «Πατρίδα», ο οποίος συγκεντρώνει νέους ανθρώπους σε όμορφες πολιτιστικές δραστηριότητες, προ πάντων Δημοτικής μουσικής και Ελληνικών χορών.

Η Συλλογή περιέχει Απάνθισμα ποιημάτων από Έργα των τριών ποιητών περισσότερο γνωστών στο εξωτερικό, των Σεφέρη, Ρίτσου και Ελύτη. Ποιήματα του Γιώργου Σεφέρη προέρχονται από τα έργα «Μυθιστόρημα» (1935), «Ημερολόγιο Καταστρώματος Α΄» (1940), «Ημερολόγιο Καταστρώματος Γ΄» (1955), και από την «Κίχλη» 1947», του Γιάννη Ρίτσου από τα έργα «Ασκήσεις» (1950-1960), «Θερινό φροντιστήριο» (1953-1964), «Μαρτυρίες Β΄» (1966), και από τα «Χάρτινα» (1974), ενώ του Οδυσσέα Ελύτη από τα έργα «Προσανατολισμοί» (1940), «Ήλιος ο πρώτος» (1943), «Το Φωτόδεντρο και η δέκατη τέταρτη ομορφιά» (1972), καθώς και από το «Μαρία Νεφέλη»(1978). Έτσι, όσον αφορά και τους τρεις, η Ανθολογία είναι αρκετά αντιπροσωπευτική, ενώ από το Έργο του Νίκου Γκάτσου στο βιβλίο έχει δημοσιευθεί το ποίημα «Αμοργός». 

Συνολικά, το "Dovana sidabro eilėraštis" είναι ένα ουσιαστικό βήμα στην πορεία της Νεοελληνικής Φιλολογίας στις Βαλτικές χώρες. Προσφέρει στο Λιθουανικό αναγνωστικό κοινό το καλύτερο από την Ελληνική Ποίηση του εικοστού αιώνα, κείμενα που έχουν συνεισφέρει στην ανέλιξη του Πνευματικού Επιπέδου τριών γενεών Ελλήνων. Στην ομάδα μεταφραστριών και στους εκδότες και χορηγούς του βιβλίου αξίζουν θερμά συγχαρητήρια και ένα μεγάλο «Ευχαριστώ» από την Ελληνική Πολιτεία.

Paweł Krupka - Πάβεου Κρούπκα

Ν’ αναγνωρίσω τον άνθρωπο

ROMUALD  MIECZKOWSKI

Ο Romuald Mieczkowski – Ρομούαλντ Μιετσκόφσκι, είναι πολωνός ποιητής, με καταγωγή από τη Λιθουανία. Είναι δημοσιογράφος και εκδότης. Ζει και εργάζεται στο Βίλνιους και στη Βαρσοβία. Εδώ και 25 χρόνια διοργανώνει στο Βίλνιους το ετήσιο φεστιβάλ ποιήσεως (Μάϊος στην όχθη της Νέριδος)

Ν’ αναγνωρίσω τον άνθρωπο 

Το πλήθος δεν είναι ανώνυμο 

κάθε άνθρωπος μέσα είναι διαφορετικός 

Το πλήθος δεν είναι άψυχο – 

μήπως ο κύριος με το καπέλο 

κι η κυρία με το κόκκινο παλτό 

δεν έχουν ψυχή; 

Για ν’ αναγνωρίσω τους ανθρώπους στο πλήθος 

μαθαίνω να θυμάμαι το πρόσωπο 

κάθε ανθρώπου! 

Αν αυτοί ήταν ζωντανοί 

Αν ο Φιόντορ Ντοστογιέφσκι ήταν εν ζωή 

σίγουρα θα καθόταν μες στο ίντερνετ – 

κι όμως θα μάθαινε από το Google 

τί είναι έγκλημα και τιμωρία 

Αν ο Φράντς Κάφκα ήταν εν ζωή 

θα ήταν οπαδός του Facebook 

θ’ απογύμνωνε τα διλήμματά του 

μέχρι να βουλιάξει σε ανώνυμο πλήθος – 

δεν θα προλάβαινε να τρομάξει 

ούτε καν να εκπλήσσει – 

ξεσπώντας πάνω στα blog 

δεν θα είχε γράψει τα μαύρα του μυθιστορήματα 

Αν ο Βοκάκιος ήταν εν ζωή σήμερα – 

στα λεπτά παιγνίδια του έρωτα 

δεν θα ήταν ο πρώτος ούτε αποκαλυπτικός 

θα έφευγε αμέσως από την παγκόσμια κλίνη 

τρομαγμένος από την διαθεσιμότητα του κορμιού 

και την έλλειψη των μυστικών υπαινιγμών

Romuald Mieczkowski – Ρομούαλντ Μιετσκόφσκι 

...............................................................................................
Μετάφραση του Πάβεου Κρούπκα

Μικρό ποίημα

ALEKSANDER SNIEZKO

Ο Aleksander Śnieżko – Αλεξάντερ Σνιέσκο, είναι Πολωνός ποιητής και κατάγεται από τη Λιθουανία. Ζει σε ένα χωριό της περιοχής του Βίλνιους (Λιθουανία).  Πολλά ποιήματά του έχουν μελοποιηθεί και αποτελούνε δημοφιλέστατα τραγούδια.

Μικρό ποίημα

Πού τρέχουν έτσι οι άνθρωποι 

χωρίς ανάσα; Τί να πω; 

Σπρώχνονται εμπρός κι όλο παλεύουν.

Αλλά γιατί; Για ποιόν σκοπό; 

Άλλος δουλειά, άλλος εμπόριο, 

άλλος καριέρα κυνηγά. 

Εμένα το ποίημα με πλουτίζει 

κι ο στίχος που με αγαπά. 

Χαρές και λύπες θα μαζέψω 

και στον πληθωρισμό θα βάλω, 

ωραίες ρίμες θα προσέξω 

και νέο ποίημα θα προβάλλω. 

Ο αγρότης στη γη σπέρνει σπόρους, 

εγώ στις καρδιές ρίχνω φωτιά, 

τα πρόσωπα ζωή γεμίζω, 

άλλα δάκρυα, άλλα χαρά. 

Περνούν τα νιάτα. Λείπει η υγεία, 

λύπες, μπελάδες, τί να πω; 

Ρωτάτε πως να συνεχίσω; 

Μα το ποίημα είναι μικρό. 

Aleksander Śnieżko – Αλεξάντερ Σνιέσκο

.................................................................................................. Μετάφραση του ΠάβεουΚρούπκα

Οι κήποι των αισθημάτων

PIOTR  CHRZCZONOWICZ

Ο Piotr Chrzczonowicz  (Πιοτρ Χστσονόβιτς), είναι Πολωνός ποιητής, δοκιμιογράφος και ιστορικός. Κατάγεται από την Σιλεσία, εργάζεται ως καθηγητής λυκείου και πανεπιστημίου.

Οι κήποι των αισθημάτων 

Δημιούργησε μέσα μου γόνιμους κήπους.. 

ας ανθίσουν μηλιές κι ας χορτάσουν γλύκα 

τους ουρανίσκους του κόσμου μας! 

Κάτω απ’ την σκηνή του Κεδάρ 

κτίσε την κλίνη του πάθους 

κέδροι και ελιές ας γίνουν σκέπη μας.. 

Πριν φυσήξει ο αγέρας από την κορφή του Ερμών 

και με ξυπνήσει από τον ύπνο 

χόρτασε τη δίψα μου με το νέκταρ του αμπελιού. 

Ω.. ιερό ρόδο, άνθισε σαν ο πύργος του Δαβίδ… 

θα σε αγκαλιάσω με το άρωμα του ροδιού 

ωσάν με το μύρο.. 

Γέμισε τους κήπους μου με κρόκους 

κι εγώ θα σε χρίσω με την κρήνη του μελιού 

και με τη δροσιά της ρητίνης μέχρι τα βουνά του Γαλαάδ.. 

ήδη ανθίζουν με πλειάδες τα μπουμπούκια του Μανδραγόρα 

στα χωράφια της Γης της Επαγγελίας! 

Το τραγούδι σου ας ανάψει τη φωτιά της ζωής 

στον κήπο του Παράδεισου! 

Εκεί η νύχτα θα μας στείλει τ’ αστέρια της Καλλιστώς.. 

στο στερέωμα της Αρκαδίας θα πούμε το άσμα της Εσπερίας 

με το μαγικό ούτι θα μου παίξεις τα μαργαριτάρια της αθανασίας 

και θα ωριμάσουν οι καρποί της γνώσης… 

Θα σου φέρω τις Εσπερίδες να υπηρετούν την καρδιά σου 

με τον ακατάληπτο πόθο! 

Δημιούργησέ μου, ω Κύριε, κήπους των αισθημάτων.!

Piotr Chrzczonowicz – Πιοτρ Χστσονόβιτς

.............................................................................................................
Μετάφραση του ΠάβεουΚρούπκα                                     

Η κόρη της Λήμνου

   

       ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ  ΑΝΔΡΕΟΥ

Νομικός, Πρώην Πρόεδρος της ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΛΟΓΟΤΕΧΝΩΝ και νυν Μέλος του Δ. Σ.., Ποιητής - Συγγραφέας - Κριτικός Λογοτεχνίας

ΜΑΡΟΥΛΑ ΤΗΣ ΛΗΜΝΟΥ (1478 μ.Χ.) 

(Η κόρη που τσάκισε την τούρκικη αρμάδα) 

Γράφει ο Αυγερινός  Ανδρέου

Στα 1460 μ.Χ., 7 χρόνια μετά την άλωση της Πόλης, γεννιέται στο φρούριο του Κότσινα στην Ανατολική Λήμνο η κόρη του Ισαακίου Κομνηνού, Άρχοντα του Φρουρίου. Η Λήμνος ήταν ακόμη ελεύθερη και κατείχετο από τους Βενετούς. Το όνομά της Μαρία και χαϊδευτικά Μαρούλα. Η κόρη μεγαλώνει σε περιβάλλον ελευθερίας και πατριωτισμού, δημιουργίας και ψυχικής ανάτασης. Ήταν τυχερή γιατί σε ηλικία 12 ετών ο πατέρας της προσέλαβε ως δάσκαλό της τον λόγιο Πορφύριο Νοταρά, που έφθασε στο νησί. 

Η πανωραία στην όψη και γλυκύτατη στην ψυχή Μαρούλα προσλαμβάνει γνώση και γνώσεις γεωγραφίας, μαθηματικών, ιστορίας και λαογραφίας. Η βάρβαρη ασιατική μπότα των Οθωμανών Τούρκων πατάει όλα τα Βαλκάνια, όλα τα ελλαδικά μέρη και τόπους, έχει αλώσει και κουρσέψει την Πόλη, την Ιωνία και τα περισσότερα νησιά του Αρχιπελάγους. Οι Τούρκοι πήραν απόφαση να αλώσουν και να κουρσέψουν την ελεύθερη ως τότε Λήμνο. Η σκιά της μαύρης σκλαβιάς απλώνεται πάνω από το νησί του Ηφαίστου. Έρχονται οι Τούρκοι! Αρχηγός της τούρκικης αρμάδας ο Σουλεϊμάν πασάς. Στις 21 Μαϊου του 1478 φθάνουν στο νησί, στο Φρούριο του Κότσινα. 

Η κόρη της Λήμνου, η Μαρούλα δηλαδή είναι μόλις 18 ετών. Οι Έλληνες υπερασπιστές της Λήμνου και οι Βενετοί πανέτοιμοι με ακονισμένα τα ξίφη τους να αποκρούσουν την άδικη επίθεση των βαρβάρων. Την ύστατη στιγμή κάνουν κοινή προσευχή στο Θεό να τους δώσει δύναμη κι αρπάζουν τα ξίφη. Ο πατέρας της Μαρούλας, ο Ισαάκιος Κομνηνός, πρωτοκαστελλάνος, περιδιαβαίνει τα τείχη, ως άλλος Κων/νος Παλαιολόγος, και εμψυχώνει τους μαχητές. Η μάχη άνιση. Οι σκάλες των Τούρκων γανζτώνονται πάνω στα τείχη, σκαρφαλώνουν αυτοί σαν αίλουροι και τα τείχη γεμίζουν με τους Οθωμανούς με τους αλυσιδωτούς θώρακες και τα θεόρατα ξίφη. Αίματα χύνονται παντού και οι κραυγές της αγωνίας και του θανάτου απλώνονται ως τα ουράνια. Οι Τούρκοι κυκλώνουν τον αρχηγό των Ελλήνων, τον Ισαάκιο Κομνηνό, και ένας απ' αυτούς του παίρνει το κεφάλι. 

Το ηθικό των υπερασπιστών των τειχών κλονίζεται βλέποντας το χαμό του φυσικού τους ηγέτη. Αρχίζει η άτακτη υποχώρηση. Η Μαρούλα ήταν παρούσα στη μάχη και στον θάνατο του πατέρα της. Χωρίς καμία σκέψη ζώνεται τ' άρματά του. Παίρνει το ματωμένο ξίφος του κι ορμάει με ορμή και μένος κατά των εισβολέων Τούρκων. Οι Έλληνες παίρνουν θάρρος και την ακολουθούν. Η θρυλική Μαρούλα, ως άλλη Αμαζόνα, με δύναμη λες θεϊκή κατασφάζει τους εισβολείς. Εκατοντάδες πτώματα κείτονται στα τείχη, δημιουργώντας σωρούς. Τρέχουν οι Τούρκοι στα πλοία να βρουν σωτηρία, αλλά η Μαρούλα τους κυνηγάει κι εκεί! Σε λίγο παίρνουν τη στράτα της ντροπής, της επιστροφής στα Δαρδανέλλια. Το φρούριο σώζεται, όλοι ζητωκραυγάζουν και η Μαρούλα περνάει στο Πάνθεο των ηρώων του Ελληνισμού. 

Ο Ενετός ναύαρχος Λορεδανός, θαυμάσας τον ηρωισμό της Μαρούλας, πρότεινε σ' αυτήν να κάνει γάμο με έναν από τους άριστους αξιωματικούς του και να προικοδοτηθεί από την Βενετική Πολιτεία, αλλά η Μαρούλα απέρριψε ευσχήμως την τιμητική πρόταση, λέγοντας ότι θέλει η ίδια να επιλέξει αυτόν που θα του εμπιστευθεί την τιμή και την τύχη της. Άγνωστη παραμένει η τύχη της κόρης της Λήμνου, μετά την μετ' ου πολύ παραχώρηση της Λήμνου από τους Βενετούς στους Τούρκους με συνθήκη. Στη Λήμνο έχει στηθεί ένα άγαλμα της Μαρούλας, κρατούσης ξίφος. Ξένοι και Έλληνες λόγιοι ασχολήθηκαν με την ηρωίδα αυτή, η οποία, ωστόσο, παραμένει άγνωστη στους πολλούς. Ο Αριστομένης Προβελέγγιος έγραψε το γνωστό δράμα του “Η κόρη της Λήμνου”. Ένα δικό μας ποίημα με τον ίδιο τίτλο έχει ως εξής: 

Η κόρη της Λήμνου

“ Η μέρα η ξημερόφωτη στο πέλαγο εφάνη/

κι εφώτιζε κι ομόρφαινε του Ηφαίστου την πατρίδα./ 

Δροσιά ο αγέρας έφερνε απ' τα Πριγκηποννήσια,/ 

χαμόγελα απ’ το Βόσπορο απλώνονταν στα κάστρα,/ 

ύμνους παλιούς , δοξαστικούς και θρήνους απ’ την Πόλη/ 

π’ ακούγαν οι βιγλάτορες, της Λήμνου οι Καστελλάνοι/ 

κι έπαιρναν δύναμη πολλή και περισσό κουράγιο/ 

για να κρατούν τα κάστρα τους ελεύθερα απ’ τους Τούρκους./ 

Στα γαλανά, μυρόβλητα, τ’ άγια νερά του Αιγαίου/ 

περήφανη αρμένιζε η Τούρκικη αρμάδα/ 

με τις γαλέρες τις ψηλές , μπρίκια και τρεχαντήρια/ 

και στα ’μορφα κατάρτια τους φλάμπουρα και σημαίες

που ’ χε σκοπό κι απόφαση τη Λήμνο να κουρσέψει,

με τα γερά καστέλλια της και τ’ άπαρτα τα κάστρα,

με τα πολλά τα’ αρχοντικά και το μεγάλο πλούτο.

Σαν κύματα σκαρφάλωναν και ζώνανε το Κάστρο

και θέριζαν τους καστρινούς , σφάζαν τους Καστελλάνους.

Και σαν η πύλη η ψηλή άνοιξε κι ετσακίσθη

κι ο τελευταίος μαχητής πέφτει νεκρός κοντά της,

εχάθηκε για τους Λημνιούς κι η τελευταία ελπίδα

και ντροπιασμένοι υποχωρούν κι η Λήμνος θα τουρκέψει.

Και ξάφνου τότε εφάνηκε, την ύστατη την ώρα,

αρχοντοπούλα λυγερή, η όμορφη Μαρούλα,

κόρη του Γένους διαλεχτή, του Πλάστη ευλογημένη,

χαΐνισσα, ανυπόταχτη, καμάρι του Αιγαίου,

ηρωϊκή και θεϊκή, καινούρια Αμαζόνα

που ’ χε φωτιά στα στήθη της, σίδερο στην καρδιά της.

Δαυλό παίρνει στο χέρι της και στην ποδιά μπαρούτι.

Αρπάζει το χρυσό σπαθί το χιλιοματωμένο

απ’ το χέρι του πατέρα της του πρωτοκαστελλάνου

που πολεμούσε ηρωϊκά και δίπλα της ’σκοτώθη.

Με γρηγοράδα ελαφιού και ζαρκαδιού τρεχάλα

φτάνει στου Κάστρου τα ριζά, στην τσακισμένη πόρτα

κι ορμάει σαν τον Διγενή στα τούρκικα τ’ ασκέρια

σαν το γεράκι, τον αητό, λιοντάρι πληγωμένο.

Μαζί της επαλεύανε και λίγα παλικάρια 

που ’χαν γλιτώσει απ’ τη σφαγή, τα τούρκικα χατζάρια

και κυνηγήσαν τους εχθρούς μέχρι να μπουν στα πλοία

και πάρουνε το γυρισμό και της ντροπής τη στράτα”. 

Αυγερινός Ανδρέου